Ο Ικάριος πρέπει να γεννήθηκε μια γενιά πριν από τον Θησέα, γύρω στα 1260. Ζούσε κάπου κοντά στην Πεντέλη, μαζί με την κόρη του Ηριγόνη, όταν έφτασε εκεί ο θεός Διόνυσος (την ίδια εποχή που η θεά Δήμητρα επισκεπτόταν την Ελευσίνα). Ο Ικάριος και η Ηριγόνη τον φιλοξένησαν (μερικοί ισχυρίζονται ότι ο θεός είχε με την ηρωίδα και ερωτική σχέση, από την οποία προέκυψε γιος, ο Στάφυλος). Σκλαβωμένος από τη φιλοξενία, ο θεός χάρισε στον Ικάριο ένα ασκί με αρωματικό ποτό, το οποίο, όπως του εξήγησε, λέγεται κρασί. Του χάρισε και τσαμπιά με σταφύλια καθώς και κληματόβεργες και τον έμαθε να καλλιεργεί αμπέλια και να παρασκευάζει κρασί. Έπειτα, του ζήτησε να πορευθεί και να διδάξει στους ανθρώπους τα όσα έμαθε. Ο Ικάριος υπάκουσε.

Πατέρας και κόρη, μαζί με τη σκυλίτσα τους τη Μαίρα, περιπλανιόνταν γύρω από την Αθήνα και γίνονταν ενθουσιωδώς δεκτοί από όλους, όσοι δοκίμαζαν το κρασί τους. Κάποιοι βοσκοί όμως παραήπιαν, μέθυσαν και το έριξαν στον ύπνο. Όσοι από τους συντρόφους τους είχαν μεθύσει αλλά άντεχαν, νόμισαν νεκρούς τους κοιμισμένους. Εξαγριώθηκαν και σκότωσαν τον Ικάριο κάποια στιγμή που έλειπε η Ηριγόνη. Όταν την άλλη μέρα συνήλθαν, διαπίστωσαν το λάθος τους, έθαψαν το πτώμα κάτω από ένα δέντρο ή το έριξαν σε ένα πηγάδι κι έφυγαν. Η Ηριγόνη μάταια έψαχνε να βρει τον πατέρα της ώσπου η σκυλίτσα τους η Μαίρα την οδήγησε με τα γαβγίσματά της εκεί που βρισκόταν η σορός του πατέρα της. Απελπισμένη, η Ηριγόνη κρεμάστηκε από ένα δέντρο.

Ο Διόνυσος έγινε έξω φρενών όταν τα έμαθε όλα αυτά. Και επέβαλε τιμωρία σκληρή: Ξαφνικά τα κορίτσια των Αθηναίων τρελαίνονταν και κρεμιόντουσαν. Το μαντείο των Δελφών που ρωτήθηκε, απάντησε ότι, για να εξιλεωθούν, έπρεπε να τιμούν τον Ικάριο και την Ηριγόνη με θυσίες και ειδικές γιορτές. Έτσι, καθιερώθηκε η γιορτή της «αιώρας» (κούνιας). Κρεμούσαν από το κλαδί ενός δέντρου μια κούνια και τα κορίτσια, την ώρα που αιωρούνταν, αφιέρωναν στην Ηριγόνη το τραγούδι «Αλήτις».

Η Ηριγόνη καταστερώθηκε στον ουρανό κι έγινε ο αστερισμός της Παρθένου. Ο Ικάριος έγινε ο Βοώτης και ο σκύλος, ο Κύων.

 

(τελευταία επεξεργασία, 17 Ιανουαρίου 2021)