Αριστοκρατικές αλχημείες

Ο Πίνδαρος περιγράφει το πώς η κόρη του Ευρώτα, Πιτάνη, απέκτησε από τον Ποσειδώνα την Ευάδνη. Και πως εκείνη γέννησε του Απόλλωνα τον Ίαμο. Και πώς ο Απόλλωνας του πρόσφερε το χάρισμα της μαντικής τέχνης και τον διέταξε να κτίσει μαντείο κοντά στον βωμό του Δία, όταν θα ερχόταν ο Ηρακλής να καθιερώσει τους Ολυμπιακούς αγώνες.

Ο Ίαμος θεωρήθηκε γενάρχης της αριστοκρατικής οικογένειας των Ιαμιδών, της μιας από τρεις, των οποίων τα μέλη είχαν κληρονομικό δικαίωμα να ερμηνεύουν τα σημάδια του Δία στην Ολυμπία και να δίνουν τους χρησμούς.

Η δεύτερη οικογένεια της οποίας τα μέλη είχαν το προνόμιο της ερμηνείας των χρησμών, ήταν οι Κλυτιάδες. Ισχυρίζονταν ότι είναι παρακλάδι των Ιαμιδών με πρόγονό τους τον μάντη ήρωα, Αμφιάραο. Η τρίτη οικογένεια ήταν των Τελλιαδών. Αγνοούμε ποια ήταν η καταγωγή τους. Εκείνο που ξέρουμε είναι ότι οι Σπαρτιάτες προσπαθούσαν να κολακέψουν τους Ιαμίδες αλλά όχι και τους Τελλιάδες.

Ο Τελλιάδης Ηγησίστρατος ήταν φυλακισμένος στη Σπάρτη. Κάποια στιγμή, μπόρεσε να δραπετεύσει κόβοντας το δεμένο με αλυσίδα πόδι του, έφτασε στην Τεγέα, έβαλε ξύλινο πόδι και, θέλοντας να εκδικηθεί τους δεσμοφύλακές του, πέρασε στην περσική πλευρά. Πολέμησε στο πλάι των Περσών και εναντίον των Ελλήνων, στις Πλαταιές (479 π.Χ.). Οι Σπαρτιάτες τον έπιασαν αιχμάλωτο και τον θανάτωσαν.

Η οικογένεια των Ιαμιδών είχε απλωθεί σε ολόκληρη την Κεντρική, τη Νότια και τη Δυτική Πελοπόννησο αλλά και τη Σικελία, έμοιαζε πανίσχυρη κι έφτασε να έχει μεγάλη επιρροή στα ελληνικά πράγματα. Οι Σπαρτιάτες θέλησαν να την προσεταιριστούν. Στα 480 π.Χ., ο Ιαμίδης Τεισαμενός και ο αδελφός του απέκτησαν δικαιώματα ισότιμου πολίτη της Σπάρτης. Οι Ιαμίδες όντως κολακεύτηκαν. Κλήθηκε ο ποιητής Πίνδαρος να τακτοποιήσει τα γενεαλογικά τους ώστε να προκύψει ότι από την Λακωνία κρατά η σκούφια τους.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η μυθολογία θεωρούσε γνήσια και όχι θετή κόρη του Αίπυτου την Ευάδνη που γέννησε τον Ίαμο με τον Ποσειδώνα και όχι με τον Απόλλωνα. Οπότε σωστά ο Ίαμος μπήκε στο ποτάμι κι από τον πατέρα του, Ποσειδώνα, ζήτησε να του δώσει το χάρισμα. Ο Πίνδαρος, απλά, αντικατέστησε την μητέρα της Ευάδνης με την Πιτάνη, κόρη του Ευρώτα, και τον πατέρα της, Αίπυτο, με τον Ποσειδώνα. Και, στη θέση του Ποσειδώνα ως εραστή της Ευάδνης, τοποθέτησε τον Απόλλωνα. Έτσι, αντί για την φτωχή και άσημη αρκαδική πόλη, οι Ιαμίδες μετατόπισαν τις ρίζες τους στην κραταιά Σπάρτη.

 

(τελευταία επεξεργασία, 4 Ιουλίου 2021)