Ένα χαριτωμένο λιμάνι στο Λυβικό πέλαγος είναι η Ιεράπετρα (κάτοικοι 9.540, δήμος Ιεράπετρας 2011: 28.270). Σ’ αυτήν ξεκουράστηκε μια νύχτα ο Ναπολέων, όταν επέστρεφε στη Γαλλία, από την εκστρατεία στην Αίγυπτο.

Χτίστηκε στη θέση της αρχαίας Ιεράπυτνας. Απλώνεται δίπλα στον εύφορο κάμπο με τα αναρίθμητα ελαιόδεντρα. Ένας γεωγραφικός Άτλας του 1960 τα είχε υπολογίσει σε ένα εκατομμύριο. Εκεί, παράγεται η πιο πρώιμη ντομάτα. Απέναντι, στο Λυβικό πέλαγος, βρίσκεται το κατάφυτο από κέδρους Γαϊδουρονήσι.

Το φρούριο Καλές χτίστηκε από τους Βενετούς και υπέστη διάφορες μετατροπές από τους Τούρκους. Απέναντι από το φρούριο βρίσκεται εκκλησία αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου. Το τζαμί, στην παλιά πόλη, οικοδομήθηκε τον ΙΘ’ αιώνα και πάνω από την είσοδο φέρει μουσουλμανική επιγραφή. Ο ναός του πολιούχου Αγίου Γεωργίου χτίστηκε το 1856. Στο προαύλιό του βρίσκεται ο τάφος του επισκόπου Ιεροσητείας Αμβροσίου.

Στο κτίριο της πρώην οθωμανικής σχολής στεγάζεται αρχαιολογική συλλογή με εκθέματα από τη μινωική εποχή μέχρι τους ρωμαϊκούς χρόνους.

Τηλέφωνα: Αστυνομία 284.20.22.560. Τροχαία 284.20.24.200. Δήμος 284.20.25.473. Λιμεναρχείο 284.20.22.294. ΟΤΕ 284.20.22.699. Ταξί 284.20.28.000, 284.20.22.000. Νοσοκομείο - Κέντρο Υγείας 284.20.22.488. Αγροτικό Ιατρείο 284.20.31.203.

 

                                             Η ιστορία της Ιεράπετρας

 

Κραταιά πόλη:

Ο Κύρβας, ένας από τους Κορύβαντες (λέγονταν και Κύρβαντες, ιερείς της Ρέας Κυβέλης που τελούσαν τα της λατρείας της με παράφορους χορούς και εκκωφαντική μουσική), έκτισε την πόλη Κύρβα. Αργότερα, είπαν την πόλη Πύτνα. Κι επειδή κτίστηκε σε λόφο της ιερής Ίδης, έμεινε να λέγεται Ιεράπυτνα.

Η παρουσία της στα πράγματα της Κρήτης έγινε αισθητή στο δεύτερο μισό του Γ’ π.Χ. αιώνα όταν οι κάτοικοί της απέκρουσαν επίθεση της Λύκτου. Υπέταξαν την Ώλερο, απορρόφησαν τους κατοίκους της γειτονικής Λάρισας κι απλώθηκαν ως τα εδάφη της. Στα 183 π.Χ., η Ιεράπυτνα συγκαταλεγόταν στις τριάντα πόλεις της Κρήτης που διατηρούσαν φιλικές σχέσεις με τον Ευμένη της Περγάμου. Στα 68 π.Χ., ήταν η τελευταία πόλη του νησιού που έπεσε στα χέρια των Ρωμαίων, έπειτα από σθεναρή άμυνα. Συνέχισε να είναι αξιόλογη πόλη σε όλη τη διάρκεια της ρωμαιοκρατίας. Κάποια στιγμή, από τις εκατό πόλεις, μόνο αυτή και η Κνωσός είχαν απομείνει, άξιες να αναφερθούν. Όμως, όταν οι Άραβες κατέκτησαν την Κρήτη, την ισοπέδωσαν με αποτέλεσμα οι κάτοικοί της να την εγκαταλείψουν. Η Ιεράπυτνα ερήμωσε.

Επανιδρύθηκε, όταν ο Νικηφόρος Φωκάς ανέκτησε την Κρήτη για λογαριασμό της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Απετέλεσε έδρα επισκοπής (της Ιεράς Πέτρας).

Στα ερείπια της αρχαίας πόλης, οι Βενετσιάνοι έκτισαν το φρούριο Castel Gepareta, υπολείμματα του οποίου σώζονται σήμερα. Η πια Ιεράπετρα, παραδόθηκε στους Τούρκους, στα 1647. Παρ’ όλο που συμφωνήθηκε παράδοση με σεβασμό της ζωής και της περιουσίας των κατοίκων, οι Τούρκοι προχώρησαν σε λεηλασίες και εμπρησμούς.

 

(Έθνος της Κυριακής, 2001 – 2002) (τελευταία επεξεργασία, 4.6.2010)