Η 16η Δεκεμβρίου στην ιστορία
16 Δεκεμβρίου 1912
Μπροστά στο Μπιζάνι
Στις 6 Νοεμβρίου του 1912, οι Σέρβοι πήραν το Μοναστήρι, χωρίς να εξαρθρώσουν τις τουρκικές δυνάμεις, που υποχώρησαν στην Κορυτσά, με σκοπό να ενισχύσουν την άμυνά τους στην Ήπειρο (βλ. 6.12.1912). Η οθωμανική αυτοκρατορία προσπαθούσε να διατηρήσει την εκεί παρουσία της, πριν ν’ αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για την ειρήνη. Οι Έλληνες, αντίθετα, κινήθηκαν ν’ αποκόψουν την πορεία των Τούρκων προς τα Γιάννενα. Στις 10 Νοεμβρίου, ο ελληνικός στρατός ελευθέρωσε την Καστοριά και κινήθηκε κατά των Τούρκων. Όμως, δυο τουρκικές μεραρχίες πρόλαβαν να ενωθούν με τον υπερασπιστή των Ιωαννίνων Εσάτ πασά. Στις 26 Νοεμβρίου, οι Τούρκοι χτύπησαν αιφνιδιαστικά τους Έλληνες και τους τσάκισαν στον Δρίσκο. Στις 29 Νοεμβρίου, μια ελληνική αντεπίθεση τους ανάγκασε να ξανακλειστούν στο οχυρωμένο Μπιζάνι.
Την 1η Δεκεμβρίου, οι ελληνικές δυνάμεις, από την Καστοριά, έφτασαν στην περιοχή κι ενίσχυσαν αυτές, που βρίσκονταν εκεί από την αρχή του πολέμου. Ήταν, όμως, καταπονημένες κι ανίκανες να ενεργήσουν επίθεση. Ο Εσάτ πασάς προσπάθησε να επωφεληθεί. Στις 2 Δεκεμβρίου, διέταξε επίθεση σ’ όλο το πλάτος του μετώπου. Οι Έλληνες αμύνθηκαν όλη την ημέρα και, κατά το βράδυ, ανάγκασαν τους Τούρκους να επιστρέψουν στη βάση τους. Η επόμενη μέρα έδειχνε ότι θα περνούσε ήρεμα, όταν, με τη δύση του ηλίου, οι Τούρκοι ξαναχτύπησαν και πήραν το ύψωμα του Αϊ Λιά. Ελληνική αντεπίθεση, το πρωί, ξαναπήρε το ύψωμα. Την ίδια νύχτα, οι Τούρκοι χτύπησαν στη Μανωλιάσα και στην Αετοράχη αλλ’ αποκρούστηκαν.
Ολόκληρη η 5η Δεκεμβρίου κύλησε μ’ ανταλλαγές βολών πυροβολικού που κόπασαν τη νύχτα. Το πρωί, 6 του μήνα, οι Τούρκοι επιτέθηκαν και πήραν τον Αϊ Λιά. Ακολούθησαν 48 ήρεμες ώρες. Στις 9, εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα ελληνική επίθεση στον Αϊ Λιά και τουρκική στην Αετοράχη. Και οι δυο κινήσεις αποδείχτηκαν άκαρπες. Οι Τούρκοι κράτησαν τον Αϊ Λιά κι οι Έλληνες την Αετοράχη. Στις 10 Δεκεμβρίου, οι αντίπαλοι κρατούσαν τις ίδιες θέσεις. Στις 16 Δεκεμβρίου του 1912, οι εχθροπραξίες μπροστά στο Μπιζάνι διακόπηκαν, καθώς ο χειμώνας μπήκε τρομερός. Θα ξανάρχιζαν στις 7 Ιανουαρίου μεθεπομένη της ναυμαχίας της Λήμνου.
1653: Τέσσερα χρόνια μετά την εκτέλεση του βασιλιά Καρόλου Α’ ο Όλιβερ Κρόμβελ αναγορεύεται Λόρδος Προστάτης και προχωρεί στην αναδιοργάνωση του κράτους της Αγγλίας.
1773: Το πάρτι με τσάι στη Βοστόνη. Οι άποικοι της Βοστόνης κάνουν ρεσάλτο σε τρία πλοία και ρίχνουν στη θάλασσα όλο το εγγλέζικο τσάι που προοριζόταν να δασμολογηθεί για λογαριασμό της Αγγλίας, πριν να εισαχθεί στη νέα ήπειρο. Την ημέρα εκείνη, στις συνειδήσεις τους γεννήθηκε η ιδέα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Τρία χρόνια αργότερα, ένα συνέδριο θα κήρυττε την ανεξαρτησία και την έναρξη του αγώνα ενάντια στη μητρόπολη.
1803: Ο χορός του Ζαλόγγου. Εξήντα ή κατ’ άλλους 22 Σουλιώτισσες πιάνουν χορό, καθώς οι Τουρκαλβανοί ορμούν εναντίον τους, και μια μια ρίχνουν τα παιδιά τους στον γκρεμό και πηδούν πίσω τους προτιμώντας τον θάνατο παρά να σκλαβωθούν.
1835: Μεγάλη φωτιά ξεσπά στη Νέα Υόρκη, καταστρέφοντας πάνω από 600 κτίρια και προκαλώντας στην πόλη ζημιές 20 εκατομμυρίων δολαρίων.
1838: Στη μάχη του Ματωμένου ποταμού, οι Μπόερς σκοτώνουν 3.000 Ζουλού στη Νότια Αφρική.
1945: Αυτοκτονεί ο πρίγκιπας Φουμιμάρο Κονόε, δυο φορές πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, προκειμένου να αποφύγει τις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου που τον βάραιναν. Την δεκαετία του 1920 είχε εργαστεί για τη μη εξάπλωση του πολέμου με την Κίνα. Έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην πτώση της κυβέρνησης του Τόγιο το 1944 αλλά θεωρήθηκε ύποπτος για φρικαλεότητες κατά τη διάρκεια του πολέμου.
1949: Εκλέγεται πρώτος πρόεδρος της Ινδονησίας, ο εθνικιστής Αχμάντ Σουκάρνο, καθώς η χώρα ανεξαρτητοποιείται από την Ολλανδία.
1987: Το δικαστήριο του Παλέρμο καταφέρνει το μεγαλύτερο χτύπημα εναντίον των σημαντικότερων μαφιόζων της Σικελίας, καταδικάζοντας σε ισόβια 19 απ' αυτούς, μεταξύ των οποίων το «αφεντικό των αφεντικών», Μισέλ Γκρέκο. Συνολικά καταδικάστηκαν 319 μαφιόζοι που μοιράστηκαν 2.700 χρόνια φυλάκιση.
1995: Ο στρατός του Ισραήλ αποχωρεί από την Γαλιλαία, την τέταρτη από τις έξι περιοχές της Δυτικής Όχθης που περιέρχεται στην αυτονομία των Παλαιστινίων.
1998: Μια ημέρα μετά την επιστροφή του από το αποτυχημένο ταξίδι στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να τα βρουν Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον διατάσσει αεροπορική επίθεση στη Βαγδάτη. Τουλάχιστον 45 νεκροί καταγράφονται μεταξύ των αμάχων, ενώ αναβάλλεται η κρίσιμη ψηφοφορία για την παραπομπή του αμερικανού προέδρου εξαιτίας του Μόνικαγκεϊτ.
Η 16η Δεκεμβρίου στον πολιτισμό
16 Δεκεμβρίου 1944
Εξαφανίζεται ο Γκλεν Μίλερ
Η γλυκιά ενορχήστρωση των μελωδιών του και ο ήχος της κορνέτας του γίνονταν εύκολα αντιληπτές και ξεχώριζαν. Ο Γκλεν Μίλερ γεννήθηκε την 1η Μαρτίου του 1901, στην Αϊόβα των ΗΠΑ. Σπούδασε στο Κολοράντο κι έγινε επαγγελματίας τρομπονίστας στα 1926. Ως το 1930, δούλεψε στη Νέα Υόρκη ως ανεξάρτητος μουσικός. Γρήγορα, ο ήχος του ξεχώρισε στον χώρο της τζαζ και πολλοί ήταν εκείνοι που προσπάθησαν να τον μιμηθούν. Ο δίσκος του, «Η σερενάτα του φεγγαρόφωτου», πούλησε εκατομμύρια αντίτυπα και τον έκανε παγκόσμια γνωστό. Πρόλαβε να γυρίσει δυο μουσικές ταινίες (1941 και 1942). Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, διηύθυνε την ορχήστρα της πολεμικής αεροπορίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Πετώντας πάνω από τη Μάγχη με ένα φωτισμένο αεροπλάνο, εξαφανίστηκε στις 16 του Δεκέμβρη του 1944. Ούτε το πτώμα του εντοπίστηκε, παρά τις έρευνες, ούτε κάποιο ίχνος του αεροπλάνου. Η μυστηριώδης εξαφάνισή του προκάλεσε το ενδιαφέρον του αμερικανικού κοινού και οι δίσκοι του πουλήθηκαν ως την εξάντλησή τους. Η ορχήστρα του συνέχισε να υπάρχει για ένα ακόμα χρόνο με σαξοφωνίστα τον Τεξ Μπένεκ. Στη δεκαετία του ’80, έγινε προσπάθεια η «ορχήστρα Γκλεν Μίλερ» να αναβιώσει.
1917: Γεννιέται ο Άγγλος συγγραφέας μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας, Άρθουρ Κλαρκ. Το πιο γνωστό του βιβλίο είναι το «2001: Η Οδύσσεια του διαστήματος» (1968).
1921: Πεθαίνει στο Αλγέρι ο συνθέτης Καμίλ Σαιν Σανς, υπερασπιστής της γαλλικής ενόργανης μουσικής. Είχε γεννηθεί στο Παρίσι, στις 9 Οκτωβρίου 1835.
1859: Πεθαίνει ο Γουλιέλμος Γκριμ. Μαζί με τον αδελφό του Ιάκωβο (1785 - 1863) συνέλεξε τις λαϊκές παραδόσεις και ιστορίες και τις κατέγραψε δημιουργώντας τη συλλογή που ονομάζουμε «Τα παραμύθια των αδελφών Γκριμ». Ο Γουλιέλμος είχε γεννηθεί το 1786.
1920: Ένας απ' τους πιο θανατηφόρους σεισμούς στην ιστορία, μεγέθους 8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, χτυπά την επαρχία Γκάνσου της Κίνας και σκοτώνει 180.000 άτομα.