Η 13η Μαρτίου στην ιστορία

13 Μαρτίου 1848

Ο Μέτερνιχ και το πανέρι

Ο πρίγκιπας Κλήμης Μέτερνιχ γεννήθηκε το 1773 στην Αυστρία, σπούδασε κι έγινε διπλωμάτης καριέρας. Το 1806, ήταν πρεσβευτής της χώρας του στο Παρίσι. Το 1809, στα 36 του χρόνια, έγινε υπουργός Εξωτερικών της αυστριακής αυτοκρατορίας, θέση που κράτησε περίπου σαράντα χρόνια. Ήταν υπέρμαχος της παραμονής των αυτοκρατορικών καθεστώτων σε όλη τη Γη, πολέμησε με πάθος κάθε επανάσταση, εθνικοαπελευθερωτική ή κοινωνική, και υπήρξε ο αρχιτέκτονας της Ιερής Συμμαχίας που δημιουργήθηκε το 1815, μετά το συνέδριο της Βιέννης. Σκοπός της ήταν η δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής ομοσπονδίας των εστεμμένων που θα φρόντιζε για τη διαιώνιση των καθεστώτων. Ονομάστηκε συμμαχία των βασιλιάδων κατά των λαών. Ο Μέτερνιχ κατόρθωσε να επιβάλει τις απόψεις του, παρά την αντίδραση των υπουργών της Γαλλίας, πρίγκιπα Καρόλου Μαυρίκιου Ταλεϊράνδου, και της Ρωσίας, Ιωάννη Καποδίστρια.

Όταν ξέσπασε η ελληνική επανάσταση, ο Μέτερνιχ προέδρευε στο συνέδριο του Λόιμπαχ. Εκεί, ήταν κι ο τσάρος Αλέξανδρος Α’, όταν έφτασε η επιστολή του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Ο τσάρος τη διάβασε περήφανος για τον υπασπιστή του («πάντα έλεγα πως είναι γενναίος άνθρωπος», ακούστηκε να λέει), αλλά ο Μέτερνιχ ξεσήκωσε τους πάντες εναντίον των Ελλήνων. Μόνο χάρη στις προσπάθειες του Καποδίστρια, η Ρωσία κράτησε ουδέτερη στάση απέναντι στην ελληνική επανάσταση κι όχι εχθρική, όπως ο Μέτερνιχ θα ήθελε. Όμως, η ίδια η ελληνική επανάσταση ήταν που κατάφερε το καίριο πλήγμα κατά του δημιουργήματός του. Η Ιουλιανή επανάσταση, στη Γαλλία (1830), και η βελγική (1834), οδήγησαν στην οριστική διάλυση της Ιερής Συμμαχίας. Ο Μέτερνιχ, όμως, παρέμενε στο πόστο του.

Στις 29 Φεβρουαρίου 1848, τα νέα από το επαναστατημένο Παρίσι (βλ. 22.2.1848), έφτασαν στη Βιέννη. Σαν από σύνθημα, ο λαός ξεσηκώθηκε ζητώντας σύνταγμα. Ο Μέτερνιχ προσπάθησε να πείσει τον αυτοκράτορα Φερδινάνδο να αρνηθεί. Όμως, είχαν αλλάξει οι καιροί. Ο Μέτερνιχ παραιτήθηκε από υπουργός. «Είμαι αυτό που υπήρξα», είπε. Ο λαός τον πήρε στον κυνήγι.

Καθώς η νύχτα απλωνόταν, στις 13 Μαρτίου 1848, ένα δίτροχο αμάξι γλιστρούσε στους δρόμους της Βιέννης. Το έσερνε ένα μόνο άλογο και το οδηγούσε ένας μόνον αμαξάς. Κουβαλούσε ένα μεγάλο πανέρι. Μέσα στο πανέρι, αδύναμος και γερασμένος, ο 75χρονος άλλοτε πανίσχυρος υπουργός, ο πρίγκιπας Κλήμης Μέτερνιχ το έσκαγε για την Αγγλία.

Γύρισε στην Αυστρία το 1851, όταν ησύχασαν τα πράγματα. Όμως, κανένας δεν ήθελε πια να τον ακούσει. Αποσύρθηκε από την πολιτική. Πέθανε το 1859, σε ηλικία 86 χρόνων.

1569: Στο τρίτο γαλλικό θρησκευτικό πόλεμο, οι Καθολικοί κατατροπώνουν τους Ουγενότους. Ο επικεφαλής των ουγενότων, πρίγκιπας ντε Κόντ, σκοτώνεται στη μάχη.

1881: Μια βόμβα σκοτώνει τον τσάρο Αλέξανδρο Β’ στα χειμερινά ανάκτορα. Ένα ακριβώς χρόνο πριν, είχε γλιτώσει από ανάλογη απόπειρα, όταν έκρηξη βόμβας σημειώθηκε στην τραπεζαρία του ίδιου ανακτόρου, στην Αγία Πετρούπολη. Είναι αυτός που έδωσε τέλος στον Κριμαϊκό πόλεμο και κατάργησε τη δουλεία (1861) στη χώρα του. Είχε γεννηθεί το 1818.

1901: Πεθαίνει ο Βενιαμίν Χάρισον, 23^ος πρόεδρος των ΗΠΑ, ο μόνος που είχε προκάτοχο και διάδοχο το ίδιο άτομο, τον Γκρόβερ Κλίβελαντ.

1938: Το Λαϊκό Μέτωπο σχηματίζει κυβέρνηση στην Γαλλία με πρωθυπουργό τον Λεόν Μπλουμ.

1940: Mετά την υπογραφή της συνθήκης της Μόσχας, παύουν οι εχθροπραξίες ανάμεσα στην Ρωσία και την Φινλανδία.

1949: Υπογράφεται και ισχύει ανακωχή στον πόλεμο ανάμεσα στην Ινδία και το Πακιστάν με αιτία την κατοχή του Κασμίρ. Μετά και τον πόλεμο του 1965, η περιοχή μοιράστηκε ανάμεσα στα δυο κράτη.

1972: Η Βρετανία αποκαθιστά τις διπλωματικές της σχέσεις με την Κίνα, μετά από 22 χρόνια, αποσύροντας ταυτόχρονα τον πρόξενό της από την Ταϊβάν.

1990: Το σοβιετικό κοινοβούλιο δίνει τέλος στο μονοπώλιο εξουσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος μετά από 72 χρόνια.

1996: Κρατώντας τέσσερα όπλα, ένας άνδρας σκοτώνει 16 παιδιά και τη δασκάλα τους σε σχολείο της Σκοτίας. Την ίδια μέρα, το 1997, ένας Ιορδανός στρατιώτης σκοτώνει τέσσερις Ισραηλινές μαθήτριες που μετείχαν σε εκδρομή στο “νησί της Ειρήνης”, μια περιοχή στα σύνορα Ισραήλ - Ιορδανίας.

2013: Ο 76χρονος καρδινάλιος Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο από την Αργεντινή εκλέγεται πάπας, με το όνομα Φραγκίσκος Α’, διαδεχόμενος τον παραιτηθέντα Βενέδικτο ΙΣΤ’. Είναι ο πρώτος πάπας που προέρχεται από μη ευρωπαϊκή χώρα, ο πρώτος Ιησουίτης και ο πρώτος που διαλέγει το όνομα Φραγκίσκος (προς τιμή του αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, ιδρυτή του τάγματος των Φραγκισκανών).

Η 13^η Μαρτίου στον πολιτισμό

13 Μαρτίου 1992

Η εφημερίδα «Πράβντα»

Ο Bλαδίμηρος Ίλιτς Ουλιάνοφ Νικόλαος Λένιν γεννήθηκε στο Σιμπίρσκ της Ρωσίας, στις 22 Απριλίου του 1870. Στα 1903, είχε αναδειχτεί ηγέτης των μπολσεβίκων. Καταζητούμενος στη Ρωσία, δρούσε στο εξωτερικό. Στα τέλη του 1912, σε συνέδριο στην Πράγα, κατάφερε να διαγραφούν από το κόμμα όλοι οι μενσεβίκοι. Την ίδια χρονιά, ξεκίνησε την έκδοση της «νόμιμης» εφημερίδας «Πράβντα» («Αλήθεια») στην Αγία Πετρούπολη, διευθύνοντάς την από την Κρακοβία, όπου είχε εγκατασταθεί. Η τσαρική αστυνομία την έκλεισε πολλές φορές αλλά πάντα επανεκδιδόταν. Με την επικράτηση των μπολσεβίκων, η έδρα της μεταφέρθηκε στη Μόσχα και, από το 1918, έγινε το επίσημο όργανο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης. Επίσημο όργανο του κράτους, έγινε η εφημερίδα «Ισβέστια» («Νέα»). Οι αντιφρονούντες έλεγαν ότι «η Πράβντα δεν έχει ισβέστια και η Ισβέστια δεν λέει Πράβντα» (Η Αλήθεια δεν έχει νέα και τα Νέα δεν λένε αλήθεια»). Μέσα από τις στήλες της, οι συντάκτες της Πράβντα προσπάθησαν να προσφέρουν πληροφορίες, καλογραμμένα άρθρα και αναλύσεις με σκοπό την εκπαίδευση του αναγνωστικού της κοινού σε πολιτικά, οικονομικά, πολιτιστικά και λογοτεχνικά θέματα, σύμφωνα με τη μαρξιστική σκέψη. Με την κατάρρευση του καθεστώτος στα 1991, έχασε το μεγαλύτερο μέρος των αναγνωστών της. Στις 13 Μαρτίου 1992, διέκοψε την έκδοσή της. Τον τίτλο αγόρασαν οι Έλληνες Θεόδωρος και Χρήστος Γιαννίκος. Η «Πράβντα» μεταβλήθηκε σε συντηρητικό εθνικιστικό όργανο, έχασε κι άλλους αναγνώστες και τελικά διέκοψε οριστικά την έκδοσή της, τον Ιούλιο του 1996.

1845: Πρεμιέρα (στη Λειψία) του Κοντσέρτου για Βιολί και Ορχήστρα σε μι ελάσσονα, του Φελίξ Μέντελσον Μπαρθόλντι.

1961: Στα 79 του, ο Ισπανός ζωγράφος Πάμπλο Πικάσο παντρεύεται το 37χρονο μοντέλο του Ζακλίν Ροκ, στη Νίκαια της Γαλλίας.

2011: Εντοπίζεται νεκρός στο σπίτι του ο συνθέτης Νίκος Ρασούλης. Ο ιατροδικαστής υπολογίζει ότι πέθανε δέκα ημέρες πριν. Είχε γεννηθεί στις 28 Σεπτεμβρίου 1945.