Η 28η Νοεμβρίου στην ιστορία

28 Νοεμβρίου 1944

Η Αλβανία του Εμβέρ Χότζα

Στα 1941, στο εσωτερικό της κατεχόμενης από τους Ιταλούς Αλβανίας είχαν διαμορφωθεί τρία μέτωπα: Των φασιστών συνεργατών και δοσίλογων που δρούσαν στα πλαίσια της στήριξης του άξονα, των βασιλοφρόνων οπαδών του εξόριστου βασιλιά, Αχμέτ Ζόγου, και εκείνων που ήταν ενάντιοι και στον φασισμό και στη βασιλεία. Ο ανταγωνισμός ανάδειξε στην πλευρά των τελευταίων την ηγετική μορφή του καθηγητή των γαλλικών, Εμβέρ Χότζα, παλιού αντίπαλου του Ζόγου. Ένα συνέδριο (8 - 14 Νοεμβρίου του 1941) τέλειωσε με την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας και με ηγέτη του τον Χότζα. Η αντιστασιακή και αντιφασιστική του δράση ξεκίνησε στα τέλη του ίδιου χρόνου. Δώδεκα μήνες αργότερα (Δεκέμβριος του 1942), δημιουργήθηκε το Εθνικό Μέτωπο των βασιλοφρόνων, που απέσπασε και τη βρετανική στήριξη. Οι δυο πλευρές (κομμουνιστές και βασιλόφρονες) συνεργάστηκαν τους πρώτους μήνες του 1943 οπότε και σχηματίστηκε μια «κυβέρνηση του βουνού». Τον Ιούλιο, διαφώνησαν, ενώ ο Χότζα είχε ήδη δημιουργήσει τον Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό. Ο εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε, κατέληξε υπέρ των δυνάμεων του Χότζα.

Η απελευθέρωση της Αλβανίας άρχισε το 1944, χωρίς εξωτερική βοήθεια. Στις 17 Μαΐου, οι παρτιζάνοι κυρίευσαν τις πόλεις Ελβασάν, Βεράτι και Κορυτσά. Στις 20 Σεπτεμβρίου, μπήκαν στο Μπιλίστε και, στις 25, στο Αργυρόκαστρο. Ως τον Νοέμβριο, ολόκληρη η Νότια και κομμάτι της Κεντροδυτικής Αλβανίας βρίσκονταν κάτω από τον έλεγχο των ανταρτών. Την 1^η Νοεμβρίου, ξεκίνησε η επίθεση εναντίον των Τιράνων. Μετά από λυσσώδεις μάχες που μετατράπηκαν στο τέλος σε οδομαχίες, η πόλη κυριεύτηκε από τους παρτιζάνους βάζοντας τέλος στη γερμανική κατοχή (20 Νοεμβρίου του 1944). Ο έλεγχος ολόκληρης της Αλβανίας Εμβέρ Χόντζα αποκτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου (1944). Η χώρα εξελίχθηκε στον πιο σκληρό υποστηρικτή της πολιτικής γραμμής του Στάλιν.

1820: Γεννιέται ο Γερμανός σοσιαλιστής και φίλος του Καρλ Μαρξ, Φρίντριχ ΄Ενγκελς. Συνεργάστηκαν στη συγγραφή της “Αγίας Οικογένειας” (1845) και του Κομμουνιστικού Μανιφέστου (1848).Εξέδωσε τον δεύτερο και τον τρίτο τόμο του "Κεφαλαίου" του Μαρξ. Πέθανε το 1895.

1821: Ο Παναμάς ανακηρύσσεται ανεξάρτητη απ' την Ισπανία περιοχή και ενώνεται με την δημοκρατία της Κολομβίας.

1905: Ιδρύεται στο Δουβλίνο από τον Άρθουρ Γκρίφιθ, το ιρλανδικό πολιτικό κόμμα Σιν Φέιν («Εμείς μόνοι»).

1912: Μετά από περισσότερα από 400 χρόνια κυριαρχίας από τους Τούρκους, κι ενώ μαίνεται ο Α’ Βαλκανικός πόλεμος, η Αλβανία διακηρύσσει την ανεξαρτησία της.

1943: Φθάνουν στην Τεχεράνη ο Τσόρτσιλ, ο Ρούσβελτ και ο Στάλιν για να αποφασίσουν την πορεία της Συμμαχίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και το μεταπολεμικό της μέλλον.

1944: Στην Αθήνα, το υπουργικό συμβούλιο αποφασίζει να αρχίσουν στις 4 Δεκεμβρίου οι δίκες των δοσιλόγων. Δεν έγιναν ποτέ. Την ημέρα εκείνη όμως, άρχισαν τα Δεκεμβριανά.

1958: Η Μαυριτανία γίνεται αυτόνομη δημοκρατία μέσα στα πλαίσια της Γαλλικής Ένωσης. Την ίδια μέρα, δύο χρόνια αργότερα, ανεξαρτητοποιήθηκε πλήρως.

1996: Ο πρώην πρόεδρος της Νότιας Υεμένης Αλί Νασέρ Μοχάμεντ επιστρέφει στο Άντεν για πρώτη φορά από τότε που απομακρύνθηκε κατά τη διάρκεια του αιματηρού πραξικοπήματος του 1986.

2011: Ξεκινά στην Ελλάδα η εφαρμογή του καθεστώτος εφεδρείας και προσυνταξιοδοτικού με τους πρώτους 20.000 δημόσιους υπαλλήλους να απομακρύνονται από τις θέσεις τους.

2011: Διεξάγονται στην Αίγυπτο οι πρώτες εκλογές μετά την ανατροπή του Χόσνι Μουμπάρακ από τον στρατό.

Η 28^η Νοεμβρίου στον πολιτισμό

28 Νοεμβρίου 1964

Εκτοξεύεται ο «Μάρινερ 4»

Οι απόπειρες, στις αρχές της δεκαετίας του’60, να ερευνηθεί η Αφροδίτη, δεν καρποφόρησαν. Ο πλανήτης απομακρύνθηκε από τη Γη, κρατώντας ζηλότυπα τα μυστικά του. Αμερικανοί και Σοβιετικοί έστρεψαν τις προσπάθειές τους στον Άρη που πλησίαζε. Δυο σοβιετικές απόπειρες απέτυχαν. Το ίδιο και η πρώτη αμερικανική. Η επόμενη πλησίασε τον στόχο.

Ήταν 28 Νοεμβρίου του 1964, όταν εκτοξεύτηκε ο «Μάρινερ 4» με κατεύθυνση τον Άρη. Οι επιστήμονες έπρεπε να περιμένουν επτάμισι μήνες, ώσπου να διανυθεί η απόσταση. Στις 14 Ιουλίου του 1965, το διαστημόπλοιο πέρασε 10.000 χ.μ. μακριά από τον στόχο του και χάθηκε στο άπειρο. Πρόλαβε, όμως, να στείλει καμιά εικοσαριά φωτογραφίες:

Ο πλανήτης έδειξε ότι είναι γεμάτος κρατήρες, όπως η σελήνη. Η προσπάθεια άξιζε τον κόπο να επαναληφθεί αλλά έπρεπε να ανασταλεί για λίγα χρόνια. Ο Άρης απομακρυνόταν. Η προσπάθεια επαναλήφθηκε στα 1969. Οι «Μάρινερ» 6 και 7 πέρασαν 3.500 χ.μ. πλάι του, στις 21 Ιουλίου και στις 5 Αυγούστου του 1969,αντίστοιχα. Οι πληροφορίες που έστειλαν συνοψίζονται στο ότι πρόκειται για έναν πλανήτη γεμάτο κρατήρες, κρύο, ξερό, σχεδόν δίχως αέρα. Όμως, τη μέρα που ο «Μάρινερ 6» περνούσε πλάι στον Άρη, ο Νιλ Άρμστρονγκ πατούσε στo φεγγάρι.

1520: Ο Πορτογάλος εξερευνητής, Φερδινάνδος Μαγγελάνος διασχίζει τον πορθμό που φέρει το όνομά του και φτάνει, από τον Ατλαντικό, στον Ειρηνικό ωκεανό.

1632: Γεννιέται στη Φλωρεντία ο συνθέτης Τζιοβάνι Μπατίστα Λούλι. Έγινε ο προσωπικός μουσικός του Λουδοβίκου ΙΔ’ κι έμεινε γνωστός με το έργο του «Άλκηστις». Θεωρείται ιδρυτής και οργανωτής του γαλλικού μελοδράματος και δημιουργός της ακαδημίας μελοδράματος. Πέθανε το 1687.

1907: Γεννιέται ο Ιταλός συγγραφέας Αλμπέρτο Μοράβια (Αλμπέρτο Πίνκερλε). Ανάμεσα στα έργα του ήταν και η «Ρωμαία».

1919: Η λαίδη Νάνσι Άστορ γίνεται η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται μέλος του βρετανικού Κοινοβουλίου.

1989: Καταφεύγει στην Ουγγαρία, η Ρουμάνα γυμνάστρια Νάντια Κομανέτσι, η οποία κατέπληξε όλο τον κόσμο με τις θεαματικές της επιτυχίες στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ.

2010: Πεθαίνει ο μεγάλος ηθοποιός του θεάτρου και του ελληνικού κινηματογράφου, Γιώργος Φούντας («Στέλλα», «Ποτέ την Κυριακή», «Με την λάμψη στα μάτια», «Πυρετός στην άσφαλτο», «Μαγική πόλη», «Κόκκινα φανάρια» κ.λπ.). Είχε γεννηθεί το 1924.