Η 24η Νοεμβρίου στην ιστορία

24 Νοεμβρίου 1945

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών

Το τέλος του Α’ Παγκόσμιου πολέμου βρήκε τις κυβερνήσεις των λαών να προβληματίζονται πάνω σ’ ένα σύστημα ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, ώστε στο εξής να αποφεύγονται οι ένοπλες συγκρούσεις. Στις 28 Ιουνίου του 1919, μαζί με τη συνθήκη των Βερσαλλιών, υπογράφηκε κι ο καταστατικός χάρτης της ΚΤΕ (Κοινωνίας των Εθνών). Οι εμπνευστές της οραματίζονταν έναν οργανισμό, μέσα από τα όργανα του οποίου θα συνεργάζονταν όλα τα κράτη της Γης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Σοβιετική Ένωση αρνήθηκαν να συμπράξουν. Η ΚΤΕ περιορίστηκε σε ρόλο ακαδημαϊκό.

Με το τέλος του Β’ Παγκόσμιου πολέμου, το θέμα επανήλθε επιτακτικό. Οι άνθρωποι χρειάζονταν έναν παγκόσμιο οργανισμό, στον οποίο να μετέχουν όλα τα κράτη της Γης και μέσα από τον οποίο να επιλύονται όλες οι διαφορές. Εκπρόσωποι από πενήντα χώρες μαζεύτηκαν στις 25 Απριλίου του 1945 για να συζητήσουν το θέμα. Στις 25 Ιουνίου, παρουσίασαν τον χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Οι χώρες, που θα ήθελαν να μετάσχουν στον νέο οργανισμό, δεν είχαν παρά να εγκρίνουν τον καταστατικό του χάρτη.

Με δημοψήφισμα ή με απόφαση της βουλής, καθεμιά από τις 50 ιδρυτικές χώρες

ενέκρινε τον χάρτη κι ο ΟΗΕ δημιουργήθηκε στις 24 Οκτωβρίου του 1945. Κυρίαρχο όργανό του είναι η γενική συνέλευση των κρατών μελών, που συνέρχεται στη Νέα Υόρκη, όπου βρίσκεται η έδρα του. Για μεγαλύτερη ευελιξία, λειτουργεί και το Συμβούλιο Ασφαλείας που μπορεί να παίρνει αποφάσεις, εφόσον δεν προβάλλει βέτο ένα από τα πέντε μόνιμα μέλη του. Η ύπαρξη μόνιμων μελών με βέτο υπαγορεύτηκε από την ανάγκη να προστατευτούν κράτη που ανήκαν στον ανατολικό συνασπισμό από αυθαιρεσίες του δυτικού συνασπισμού κι αντίστροφα. Άμεσο αποτέλεσμα της διάκρισης αυτής ήταν να σχηματιστεί κι ένα τρίτο μπλοκ: Των αδεσμεύτων.

Στις 24 Νοεμβρίου του 1945, ο νέος οργανισμός άρχισε να λειτουργεί. Στα επόμενα χρόνια, οι δραστηριότητές του απλώθηκαν σε πολλούς τομείς, καθώς στα όργανά του προστέθηκαν το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο, το Συμβούλιο Κηδεμονίας, το Διεθνές Δικαστήριο, η γραμματεία, 18 διεθνείς οργανώσεις, 14 προγράμματα της γενικής συνέλευσης και 14 επιτροπές. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ εκλέγεται από τη γενική συνέλευση, με δεκαετή θητεία.

Με την αποσύνθεση της Σοβιετικής Ένωσης, τη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας κατέλαβε, από το 1992, η Ρωσία. Έτσι, έπαψε να υπάρχει ο λόγος, για τον οποίο δημιουργήθηκε το δικαίωμα του βέτο. Ουσιαστικά, για να εκδοθεί μια απόφαση, αρκεί να συμφωνήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα και οι μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

24 Νοεμβρίου 1859

Η «Καταγωγή των ειδών» του Δαρβίνου

Έφριτταν οι πιστοί και ζητούσαν τον αφορισμό του συγγραφέα. Η εκκλησία απειλούσε. Το βιβλίο έγινε ανάρπαστο: Ήταν το σύγγραμμα του Κάρολου Δαρβίνου (1809 – 1882) με τίτλο «Περί τη γένεση των ειδών με τη φυσική επιλογή». Εκδόθηκε στις 24 του Νοέμβρη του 1859 και ανέτρεψε όλα όσα ίσχυαν ως τότε. Γεννήθηκε ο δαρβινισμός. Πρέσβευε ότι το «είδος» δεν είναι σταθερό κι αναλλοίωτο. Όλα τα είδη των φυτών και των ζώων, είναι το αποτέλεσμα της ασταμάτητης μεταβολής, της εξέλιξης από μια ή ελάχιστες υποτυπώδεις αρχικές μορφές. Αιτία της εξέλιξης είναι η φυσική επιλογή που οφείλεται στον αγώνα για τη «διαιώνιση του είδους». Είναι ένας αγώνας που τον διεξάγουν όλα τα ζωντανά πλάσματα της φύσης, και κατά είδη και κατά άτομα του ίδιου είδους. Έτσι, κάθε άτομο και κάθε είδος αναπτύσσει εκείνες τις ιδιότητες που το βοηθούν να επιβιώσει ή δημιουργεί νέες, ανάλογα με το τι απαιτεί η προσαρμογή του στο περιβάλλον, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια, η «διαιώνιση». Με την κληρονομικότητα, οι αναπτυγμένες ή νέες ιδιότητες μεταβιβάζονται στους απογόνους, ενώ οι άχρηστες ατροφούν και, συχνά, χάνονται. Σήμερα, η θεωρία της εξέλιξης είναι απόλυτα παραδεκτή κι, όπως σημειώνουν οι επιστήμονες, η μόνη αμφισβήτηση που μπορεί να υπάρξει εντοπίζεται στην «ορθόδοξη άποψη πως μοναδικός παράγοντας αλλαγής και ανάπτυξης στη ζωή ήταν η φυσική επιλογή σε συνεργασία με αιφνίδιες αλλαγές ή μεταλλάξεις στους οργανισμούς».