Η 26η Φεβρουαρίου στην ιστορία

26 Φεβρουαρίου 1916

Η μάχη του Βερντέν

 

Ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος ξέσπασε φονικός, στις 28 Ιουλίου 1914. Οι στρατιές της γερμανικής αυτοκρατορίας προχωρούσαν ακάθεκτες, αναγκάζοντας τον στρατάρχη Ζοφρ να διατάξει την υποχώρηση των γαλλικών δυνάμεων, στις 24 Αυγούστου. Ανασυντάχθηκαν στην κοιλάδα του Μάρνη, όπου σταμάτησαν τη γερμανική προέλαση, νίκησαν αλλά δεν απώθησαν τον εχθρό, επειδή δεν υπήρχαν εφεδρείες. Σε ακτίνα 700 χλμ., στο δυτικό μέτωπο, οι μάχες μεταβλήθηκαν σε πόλεμο χαρακωμάτων. Ενάμιση χρόνο αργότερα, στις 21 Φεβρουαρίου 1916, οι αντίπαλοι κρατούσαν τις ίδιες θέσεις.

Την ημέρα εκείνη, ο διάδοχος του αυτοκρατορικού θρόνου, Φρειδερίκος Γουλιέλμος, έδωσε το σύνθημα. Πενήντα γερμανικές μεραρχίες ξεκίνησαν φοβερή επίθεση αλλά συνάντησαν λυσσαλέα αντίσταση. Τρομακτικός κανονιοβολισμός σφυροκοπούσε τις γαλλικές θέσεις που οι Γερμανοί κέρδιζαν πόντο με πόντο. Στις 26 Φεβρουαρίου, το οχυρό Ντουαγιαμόντ είχε μεταβληθεί σε σωρό από πέτρες. Οι Γάλλοι το εγκατέλειψαν κι οχυρώθηκαν στα 18 φρούρια του Βερντέν.

Επί εξήμισι μήνες, το άνθος της ευρωπαϊκής νεολαίας σφαζόταν αλύπητα στη μάχη του Βερντέν που ανέδειξε τη στρατηγική φυσιογνωμία του υπερασπιστή της πόλης, Ερρίκου Πετέν. Τρομακτική γαλλική αντεπίθεση απώθησε τους Γερμανούς λίγες εκατοντάδες μέτρα. Επανήλθαν και ξανακέρδισαν το χαμένο έδαφος, για να το ξαναχάσουν και να το ξανακερδίσουν αρκετές φορές. Έπειτα από απερίγραπτη αιματοχυσία στις μάχες, στις οποίες είχαν εμπλακεί πάνω από 100 μεραρχίες, στις 9 Σεπτεμβρίου 1916, οι αντιμαχόμενοι βρίσκονταν στις θέσεις που κρατούσαν τον Φεβρουάριο. Οι Γερμανοί εγκατέλειψαν την προσπάθεια να πάρουν το Βερντέν καθώς ένα άλλο σφαγείο είχε ανοίξει κι απαιτούσε την προσοχή τους: Η μάχη του Σομ.

Από την 1η του Ιουλίου του 1916, οι αγγλογαλλικές δυνάμεις προσπάθησαν να διασπάσουν το γερμανικό μέτωπο στην περιοχή του ποταμού Σομ, στη Βόρεια Γαλλία. Οι μάχες τέλειωσαν στις 18 Νοεμβρίου με κέρδη για την Αντάντ μόλις,15 χλμ. Τόσο είχαν υποχωρήσει οι Γερμανοί. Τα 15 αυτά χλμ. είχαν στοιχίσει, σε νεκρούς και τραυματίες, 350.000 Γάλλους, 400.000 Άγγλους και 500.000 Γερμανούς. Το δυτικό μέτωπο μπόρεσε να ανακουφιστεί, όταν άρχισαν να φαίνονται τα αποτελέσματα της «επίθεσης Μπρουσίλοφ», όπως αποκλήθηκε. Ο Ρώσος στρατηγός Αλέξι Αλεξέγιεβιτς Μπρουσίλοφ ξεκίνησε το καλοκαίρι μεγάλη επίθεση στο ανατολικό μέτωπο, νικώντας τον στρατό της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας κι αναγκάζοντας τους Γερμανούς να σπεύσουν να τους στηρίξουν. Όμως, ο πόλεμος είχε μπροστά του ακόμα δύο χρόνων σφαγές.

 

1531: Σε σεισμό στη Λισσαβόνα, χάνουν την ζωή τους 20.000 με 30.000 άτομα.

 

1815: Ο Ναπολέων δραπετεύει από το νησί Έλβα για ένα νέο γύρο στην προσπάθειά του να ηγεμονεύσει στη Γαλλία και την Ευρώπη.

 

1846: Γεννιέται ο διάσημος Αμερικανός ακρίτας, Μπούφαλο Μπιλ (Γουίλιαμ Φρέντερικ Κόντι),

 

1885: Με ειδική Πράξη στη συνδιάσκεψη του Βερολίνου καθορίζεται το αποικιακό καθεστώς της Νότιας Αφρικής. Ο πόλεμος των Μπόερς είναι πια αναπόφευκτος.

 

1901: Οι Τσι - χσουί και Χσού Τσένγκ - γιού, ηγέτες της Επανάστασης των Μπόξερ στην Κίνα, αποκεφαλίζονται δημόσια.

 

1913: Ο ελληνικός στρατός συμπληρώνει την απελευθέρωση της Ηπείρου (Νότιας και Βόρειας).

 

1941: Οι Άγγλοι μπαίνουν στην πρωτεύουσα της Σομαλίας, Μογκαντίτσιο, εκδιώκοντας τους Ιταλούς από την καρδιά της Αφρικής.

 

1976: Η Ισπανία παραχωρεί την Δυτική Σαχάρα στο Μαρόκο και την Μαυριτανία.

 

1980: Η Αίγυπτος και το Ισραήλ αποκαθιστούν διπλωματικές σχέσεις, δίνοντας τέλος στη μεταξύ τους τριακονταετή εμπόλεμη κατάσταση.

 

1986: Ο πρόεδρος των Φιλιππίνων, Φερδινάνδος Μάρκος και ομάδα 90 ατόμων εγκαταλείπουν τη χώρα και κατευθύνονται προς Γκουάμ.

 

1993: Από έκρηξη βόμβας στο Κέντρο Παγκόσμιου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, σκοτώνονται έξι άτομα και τραυματίζονται περισσότερα από χίλια. Πρόκειται για την ως τότε σοβαρότερη τρομοκρατική επίθεση σε αμερικανικό έδαφος.

 

2004: Σε αεροπορικό δυστύχημα, σκοτώνεται ο πρόεδρος της Π.Γ.Δ.Μ. Μπόρις Τραϊκόφσκι. Ήταν 47 χρόνων.

 

2004: Για πρώτη φορά, πραγματοποιείται προεκλογικό «ντιμπέιτ» μεταξύ πέντε αρχηγών κομμάτων: Παρόντες οι Γ. Παπανδρέου, Κ. Καραμανλής. Αλέκα Παπαρήγα, Ν. Κωνσταντόπουλος, Δ. Τσοβόλας. Ερωτώντες δημοσιογράφοι οι Στ. Θεοδωράκης, Π. Τσίμας, Αλ. Παπαχελάς και Διον. Ευαγγελάτος. Συντονιστής ο Ν. Χατζηνικολάου. Το παρακολούθησαν περίπου τέσσερα εκατομμύρια τηλεθεατές.

 

Η 26η Φεβρουαρίου στον πολιτισμό

 

26 Φεβρουαρίου 1949

Ο γύρος του κόσμου σε 94 ώρες

 

Ο Ιούλιος Βερν είχε περιγράψει ένα μυθιστορηματικό ταξίδι, τον γύρο του κόσμου, σε 80 ημέρες. Με το αεροπλάνο, η πραγματικότητα ήταν διαφορετική: 175 ημέρες πήρε η πρώτη φορά: Από το Σιάτλ των Ηνωμένων Πολιτειών, στις 6 Απριλίου 1924, ξεκίνησαν τέσσερα διπλάνα. Τα δύο έμειναν στη διαδρομή. Τα άλλα δύο κατάφεραν να ολοκληρώσουν την πτήση και να επιστρέψουν, στις 28 Σεπτεμβρίου 1924. Εννιά χρόνια αργότερα, στα 1933, ο Ουίλι Ποστ έκανε το ίδιο ταξίδι μόνος του. Το κατάφερε, σε επτά ημέρες και 18 ώρες.

Είχε προηγηθεί το κατόρθωμα του Τσαρλς Λίντμπεργκ, στις 21 Μαΐου 1927. Με ένα μονοπλάνο, που είχε βαπτίσει «Πνεύμα του Αγίου Λουδοβίκου», πέρασε μόνος τον Ατλαντικό χωρίς σταθμό, πετώντας από τη Νέα Υόρκη στο Παρίσι σε 33 ώρες και 32’. Την ίδια μέρα (21 Μαΐου), το 1932, η Αμέλια Έρxαρτ έγινε η πρώτη γυναίκα που διέσχισε τον Ατλαντικό, από τη Νέα Γη στην Ιρλανδία. Στις 26 Φεβρουαρίου 1949, ένα μπόινγκ (Β-50) με κυβερνήτη τον Τζέιμς Γκάλαχερ, ξεκίνησε για τον γύρο του κόσμου, αυτή τη φορά χωρίς σταθμό. Το κατόρθωσε διανύοντας τον κύκλο σε 94 ώρες και ένα λεπτό.

 

1802: Γεννιέται ο μεγάλος Γάλλος συγγραφέας και φιλέλληνας Βίκτωρ Ουγκώ. Από τα έργα του, ξεχωρίζουν «Οι άθλιοι», «Η παναγία των Παρισίων», «Οι εργάτες της θάλασσας», «Ο θεός» κ.λπ. Τον εξόρισαν από την πατρίδα του αλλά τον έκαναν και ακαδημαϊκό. Πέθανε το 1885.

 

1834: Πεθαίνει ο Γερμανός εφευρέτης της λιθογραφίας, Αλουά Σενεφέλντερ.

 

1911: Σοβαρές συγκρούσεις προκαλεί η συζήτηση στην Αναθεωρητική Βουλή για τη γλώσσα στην οποία θα γραφεί το σύνταγμα. Οι φοιτητές διαδηλώνουν εναντίον των απόψεων του Κωστή Παλαμά, που δηλώνει κοροϊδευτικά: «Είμαι στρογγυλά και χτυπητά μαλλιαρός απολύτως»!

 

1936: Στη Σαξονία της Γερμανίας, ο Χίτλερ εγκαινιάζει το πρώτο εργοστάσιο παραγωγής του «αυτοκινήτου του λαού», του Βολκσβάγκεν.

 

1949: Γεννιέται στην Αγγλία η υψίφωνος Έμμα Κίρκμπι.

 

2020: Σε ηλικία 88 χρόνων, πεθαίνει ο δημοφιλής ηθοποιός Θεάτρου, κινηματογράφου και τηλεόρασης, Κώστας Βουτσάς (Σαββόπουλος). Είχε γεννηθεί τον Δεκέμβριο του 1931.