Κατακτητής κι όχι φιλοξενούμενος

Την ιστορία με την παραμονή του Αχιλλέα στη Σκύρο, ανάμεσα στα κορίτσια, την διασώζουν ο Απολλόδωρος (ΙΙΙ, 174) και ο Ευριπίδης. Έτσι όμως, ο μεγαλύτερος ήρωας του Τρωικού πολέμου, ο πιο αντρειωμένος, περίπου διακωμωδείται. Το έπος την αγνοεί. Ο Όμηρος δεν αναφέρεται καν στη ζωή του Αχιλλέα στη Σκύρο. Ούτε στο Πήλιο. Δάσκαλός του ήρωα ήταν ο διωγμένος από τον πατέρα του, Φοίνικας, που βρήκε καταφύγιο στην Φθία. Εκεί, στο παλάτι του Πηλέα, τον βρήκε και τον έπεισε να μετάσχει στην εκστρατεία στην Τροία ο Οδυσσέας που είχε μαζί του και τον Νέστορα. Κι ο δάσκαλός του, ο Φοίνικας, τον ακολούθησε.

Η άποψη όμως ότι ο Αχιλλέας δεν πέρασε τα νιάτα του, παίζοντας με τα κορίτσια στη Σκύρο, δημιουργούσε ένα καίριο πρόβλημα. «Τότε, πώς γεννήθηκε ο Νεοπτόλεμος;». Την απάντηση δίνει ο ίδιος ο Όμηρος στην Ιλιάδα (Ι 659 κ.ε.), περιγράφοντας ένα στιγμιότυπο, στην διάρκεια μιας προσπάθειας να πειστεί ο Αχιλλέας να επιστρέψει στις μάχες, από τις οποίες απείχε εξαιτίας του θυμού του προς τον Αγαμέμνονα:

Για να τελειώνει με την άσκοπη συζήτηση, ο Αχιλλέας έκανε νόημα στον Πάτροκλο να στρώσει το κρεβάτι του Φοίνικα. Θα το έβλεπαν οι άλλοι, θα καταλάβαιναν ότι είναι αργά και θα αποχωρούσαν, όπως και έγινε. Ο Όμηρος περιγράφει πού πλάγιασε ο Φοίνικας, πού ο Αχιλλέας και πού ο Πάτροκλος έχοντας δίπλα του την Ίφη «που του την έδωσε ο Αχιλλέας, όταν κυρίευσε τη Σκύρο».

Εμμέσως πλην σαφώς, ξεκαθαρίζεται ότι ο ήρωας δεν ήταν φιλοξενούμενος στη Σκύρο αλλά κατακτητής του νησιού. Πότε έγινε αυτό; Η απάντηση δίνεται στα Σχόλια στον Όμηρο: Όταν ο ελληνικός στρατός συγκεντρωνόταν στην Αυλίδα, πριν από την εκστρατεία στην Τροία, επαναστάτησαν οι Δόλοπες (λαός περιβόητος για την σκληρότητά του), κάτοικοι της Σκύρου. Ο Αχιλλέας εκστράτευσε εναντίον τους και έπνιξε την επανάσταση. Με την ευκαιρία, έσμιξε με την Δηιδάμεια κι απέκτησε γιο, τον Νεοπτόλεμο.

Μια άλλη εκδοχή αναφέρει ότι η κατάκτηση της Σκύρου έγινε αλλιώς, όταν οι Έλληνες γύριζαν από την Μυσία όπου είχαν κατά λάθος αποβιβαστεί, νομίζοντας ότι βρίσκονταν στην Τροία. Μια θύελλα τους έριξε νύχτα στο νησί. Ούτε ήξεραν πού βρίσκονται ούτε οι ντόπιοι τους αναγνώρισαν. Έγινε μάχη. Ο Αχιλλέας πήρε τη Σκύρο. Το πρωί, τα πράγματα ξεκαθάρισαν. Ο Αχιλλέας παρέδωσε την εξουσία στον Λυκομήδη κι αυτός έδωσε στον ήρωα σύζυγο την κόρη του, Δηιδάμεια: Έτσι γεννήθηκε ο Νεοπτόλεμος.

Υπάρχει κι άλλη εκδοχή που δεν έχει σχέση με την εκστρατεία στην Τροία. Σύμφωνα με αυτή, ο Πηλέας, ως φίλος και σύντροφος του Θησέα σε διάφορες περιπέτειες, θέλησε να εκδικηθεί τον θάνατό του, όταν έμαθε ότι ο Λυκομήδης τον γκρέμισε στην Σκύρο. Συντροφιά με τον δάσκαλό του, Φοίνικα, ο Αχιλλέας ανέλαβε να εκστρατεύσει στο νησί, το πήρε και αιχμαλώτισε τον Λυκομήδη. Τον ρώτησε, γιατί σκότωσε τον Θησέα. Ο Λυκομήδης απάντησε ότι ο Αθηναίος ήθελε να του πάρει τον θρόνο. Ο Αχιλλέας θεώρησε τον φόνο του Θησέα «νόμιμη άμυνα» κι ελευθέρωσε τον αιχμάλωτό του. Σε αντάλλαγμα, ο Λυκομήδης έδωσε την κόρη του σύζυγο στον ήρωα.

 

(τελευταία επεξεργασία, 5 Ιουνίου 2021)

Επικοινωνήστε μαζί μας