Η μοίρα του Ηλεκτρύωνα

Όλα ήταν καλά όσο βασίλευε ο Ηλεκτρύωνας, ώσπου μια μέρα φάνηκαν κάτω από τα τείχη των Μυκηνών, ο Τάφιος με τους έξι γιους του Πτερέλαου και στρατό από Τηλεβόες. Ούτε λίγο ούτε πολύ, ζητούσε να του παραδοθεί η εξουσία των Μυκηνών και της Τίρυνθας. Υποστήριζε ότι του ανήκε, καθώς ήταν εγγονός του βασιλιά Μήστορα. Ο Ηλεκτρύωνας αρνήθηκε κάθε συζήτηση και τους κάλεσε να επιστρέψουν στην Τάφο. Εκείνοι όμως δεν είχαν κάνει ολόκληρη εκστρατεία για να γυρίσουν με άδεια χέρια. Χύθηκαν στην βοσκή κι έκλεψαν όλα τα βόδια του Ηλεκτρύωνα. Οι γιοι του Ηλεκτρύωνα τους πρόλαβαν. Στην μάχη, σκοτώθηκαν όλα τα αγόρια του Ηλεκτρύωνα, εκτός από τον Λικύμνιο που ήταν πολύ μικρός και δεν πολέμησε. Σύμφωνα με μια εκδοχή, σκοτώθηκαν και οι πέντε από τους έξι γιους του Πτερέλαου, καθώς ο Ευήρης δεν μετείχε στη συμπλοκή, επειδή φύλαγε τα πλοία τους. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, κανένας από τους γιους του Πτερέλαου δεν σκοτώθηκε. Πήραν τα βόδια και έφυγαν.

Περνώντας από την Ηλεία, οι Τηλεβόες άφησαν τα βόδια στον εκεί βασιλιά, Πολύξενο. Αυτός τα πούλησε στον Αμφιτρύωνα, που τα επέστρεψε στον ιδιοκτήτη τους θείο του, Ηλεκτρύωνα. Ο οποίος Ηλεκτρύωνας διόλου ικανοποιημένος δεν ήταν με την επιστροφή του κοπαδιού. Η ψυχή του ζητούσε εκδίκηση για τον θάνατο των γιων του. Ετοίμασε εκστρατεία εναντίον των Τηλεβόων. Στον Αμφιτρύωνα άφησε την διοίκηση του βασιλείου και την κόρη του, να την προσέχει και να μην την παντρέψει ώσπου ο ίδιος να γυρίσει από τον πόλεμο. Δεν πρόλαβε να ξεκινήσει.

Ήταν όταν έφτασε από την Ηλεία το κοπάδι με τα βόδια. Ο Αμφιτρύωνας τα παρέλαβε και τα οδήγησε στη στάνη κάτω από το βλέμμα του Ηλεκτρύωνα. Όμως, ένα από τα βόδια ξέφυγε από την αγέλη και κινήθηκε στην πλαγιά. Ο Αμφιτρύωνας εκσφενδόνισε εναντίον του το ρόπαλο που κρατούσε. Το ρόπαλο βρήκε το βόδι στο κέρατο, εξοστρακίστηκε και χτύπησε τον Ηλεκτρύωνα κατακέφαλα. Ο βασιλιάς έμεινε στον τόπο.

Σειρά στον θρόνο είχε ο Σθένελος, αδελφός κι αυτός του Ηλεκτρύωνα. Με αφορμή το φονικό, ζήτησε από τον Αμφιτρύωνα να εγκαταλείψει την χώρα. Ο Σθένελος κράτησε την εξουσία στις Μυκήνες και την Τίρυνθα κι έδωσε την Μιδέα στους διωγμένους από τον πατέρα τους γιους του Πέλοπα, τους Ατρέα και Θυέστη. Ο Σθένελος είχε παντρευτεί την αδελφή τους, Νικίππη, από την οποία έμελλε να αποκτήσει γιο, τον Ευρυσθέα.

 

Η εκστρατεία εναντίον των Τηλεβόων

Ο Αμφιτρύωνας πήρε τον δρόμο της ξενιτιάς. Τον ακολούθησαν η αδελφή του, Περιμήδη, ο εξάδελφός του, Λικύμνιος, ο θείος του, Ελείος, και η ανιψιά του, Αλκμήνη, κόρη του σκοτωμένου, που υποσχέθηκε ότι θα τον παντρευτεί, όταν εκδικηθεί τον χαμό των αδελφών της. Κατά άλλη εκδοχή, τον είχε ήδη παντρευτεί αλλά του είχε ξεκαθαρίσει ότι θα κοιμηθεί μαζί του μόνον όταν αυτός πάρει εκδίκηση για τον σκοτωμό των αδελφών της.

Ο Αμφιτρύωνας και οι δικοί του κατέληξαν στην Θήβα, στον θείο του, Κρέοντα. Αυτός ανέλαβε να εξαγνίσει τον ανιψιό του από τον φόνο του Ηλεκτρύωνα και δέχτηκε να τους φιλοξενήσει. Ο Αμφιτρύωνας επειγόταν να εκδικηθεί τους Τηλεβόες. Πάντρεψε την αδελφή του, Περιμήδη, με τον Λικύμνιο και ζήτησε από τον Κρέοντα να τον βοηθήσει στην εκστρατεία που ετοίμαζε. Ο Κρέοντας υποσχέθηκε ότι θα τον συνδράμει, αφού πρώτα η περιοχή απαλλασσόταν από την τρομερή αλεπού που οι θεοί είχαν στείλει και προκαλούσε τεράστιες καταστροφές. Μάταια οι Θηβαίοι προσπαθούσαν να την πιάσουν.

Ο Αμφιτρύωνας βγήκε να την κυνηγήσει. Τίποτα δεν κατάφερε. Η αλεπού συνέχισε τις άγριες καταστροφές και ο Αμφιτρύωνας ήταν έτοιμος να τα παρατήσει. Πάνω στην ώρα, έφτασε στην Θήβα ο Κέφαλος, διωγμένος από την Αθήνα εξαιτίας του κατά λάθος φονικού της Πρόκρης. Έσερνε μαζί του και εκείνο το σκυλί που έπιανε ό,τι κυνηγούσε, το δώρο που, όπως έχει αναφερθεί, ο Μίνωας έκανε στην Πρόκρη. Ο Αμφιτρύωνας τον εξάγνισε και τον παρακάλεσε να βάλει τον σκύλο του να κυνηγήσει την ασύλληπτη αλεπού. Θα τον έπαιρνε, του είπε, μετά, μαζί του στην εκστρατεία και θα του έδινε μεγάλο μερίδιο από τα λάφυρα.

Ο Κέφαλος δέχτηκε, ο σκύλος έστρωσε στο κυνήγι την αλεπού, να την φτάσει δεν μπορούσε αλλ’ ούτε ήταν σε θέση να εγκαταλείψει την αλεπού, τα δυο ζώα έτρεχαν συνέχεια πέρα δώθε, ώσπου εδέησε ο Δίας να πετρώσει και τα δυο. Ο Κέφαλος είχε χάσει τον σκύλο και η Θήβα είχε απαλλαγεί από την αλεπού.

Με σύμμαχους, όπως λέει ο Απολλόδωρος (ΙΙ, 59), τους Θηβαίους του θείου του, Κρέοντα, τον Κέφαλο από το Θορικό της Αττικής, τον θείο του, Έλειο, και τους Φωκείς του Πανοπέα, ο Αμφιτρύωνας κίνησε να κυριεύσει την χώρα των Τηλεβόων. Την λεηλάτησε, σκότωσε και τους έξι γιους του Πτερέλαου (οι οποίοι, κατά την εκδοχή αυτή, είχαν επιζήσει στη μάχη για τα βόδια του Ηλεκτρύωνα) αλλά να νικήσει δεν μπορούσε. Ο Πτερέλαος είχε στα μαλλιά του μια χρυσή τρίχα που τον έκανε ανίκητο. Από το αδιέξοδο τον έβγαλε η Κομαιθώ, κόρη του Πτερέλαου που τον ερωτεύτηκε. Για να προκαλέσει την προσοχή του Αμφιτρύωνα, η Κομαιθώ πλησίασε τον πατέρα της την ώρα που κοιμόταν κι έκοψε από τα μαλλιά του την μαγική τρίχα. Ο Πτερέλαος σκοτώθηκε και οι Τηλεβόες, νικήθηκαν. Ο Αμφιτρύωνας όμως προτίμησε να την σκοτώσει. Τα νησιά μοιράστηκαν στον Κέφαλο και στον Έλειο που έγιναν οικιστές τους και εγκαταστάθηκαν σ’ αυτά. Η εκδίκηση είχε επέλθει. Ο εκδικητής επέστρεφε στην Θήβα γεμάτος πόθο για την Αλκμήνη. Ούτε μπορούσε να φανταστεί, τι έκανε εκείνη.

 

(τελευταία επεξεργασία, 19 Ιουλίου 2021)

Επικοινωνήστε μαζί μας