VI. Τροιζηνία (Μέθανα – Πόρος)

Μέθανα Έκταση: 11,9 τ. χλμ.                                      Κάτοικοι: 1.100.

Πόρος   Έκταση: 23 τ. χλμ. Ανάπτυξη ακτών: 29 χλμ. Κάτοικοι: 3.750

Τροιζηνία ονομάζεται η περιοχή ανάμεσα στην Επίδαυρο και την Ερμιονίδα, στα βόρεια του βραχίονα της Αργολικής χερσονήσου. Μαζί με τον Πόρο και τη χερσόνησο Μεθάνων, αποτελεί επαρχία νομού του Πειραιά (έδρα ο Πόρος).

Η χερσόνησος των Μεθάνων είναι ηφαιστειογενής και διαθέτει ιαματικές πηγές με ποικίλη χημική σύσταση και πολλές θεραπευτικές ιδιότητες. Οδικά, τα Μέθανα συνδέονται με τον Γαλατά και με τις άλλες περιοχές της Τροιζηνίας, καθώς και με το δίκτυο της Πελοποννήσου. Πυκνά δρομολόγια των πλοίων και των ιπτάμενων δελφινιών τα συνδέουν με Πειραιά, Αίγινα και Πόρο.

Η κωμόπολη είναι κτισμένη στην ανατολική παραλία της χερσονήσου, η οποία συνδέεται με την Αργολίδα μέσω ενός βραχώδους ισθμού (το Στενό, ονομάζεται) πλάτους 300 μέτρων. Η χερσόνησος, μήκους 5 μιλίων, είναι ορεινή, τραχεία και βραχώδης.

Κοντά στο χωριό Καημένη υψώνεται ένας κώνος, ύψους 417 μέτρων όπου υπάρχει κρατήρας ηφαιστείου με διάμετρο 150 μ. και βάθος 60 μ.

Ο Πόρος απέχει 30 μίλια από τον Πειραιά. Βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο του Σαρωνικού και χωρίζεται με στενό δίαυλο από την ακτή της Τροιζηνίας. Από τον κορμό του νησιού προβάλουν τρεις χερσόνησοι: της Αγίας Παρασκευής, του Νεωρίου και του Πόρου. Στις ακτές του σχηματίζονται πολλοί και γραφικοί όρμοι. Ο Πόρος φημιζόταν για το λεμονοδάσος του. Στα αξιοθέατα του νησιού συμπεριλαμβάνεται και ο Ναύσταθμος. Εκεί, είχε εγκατασταθεί ο πρώτος ναύσταθμος του ελληνικού στόλου. Σήμερα, είναι κέντρο κατάταξης νεοσύλλεκτων.

Ζωηρή είναι η τουριστική κίνηση που παρουσιάζει. Έχει τακτική συγκοινωνία με Πειραιά, Ύδρα και Σπέτσες. Το καλοκαίρι συγκεντρώνει πολλούς παραθεριστές, που συρρέουν για την καθαρή θάλασσα και τις γραφικές τοποθεσίες του.

Τηλέφωνα στα Μέθανα: Λιμεναρχείο 229.80.92.279. Αστυνομία 229.80.92.370. Δήμος 229.80.93.096. ΟΤΕ 229.80.92.399. ΕΟΤ 229.80.92.255. Ταξί 229.80.92.497. Αγροτικό Ιατρείο 229.80.92.222.

Τηλέφωνα στον Πόρο: Λιμεναρχείο 229.80.22.274, 229.80.22.224. Αστυνομία 229.80.22.256. Τουριστική Αστυνομία 229.80.22.462. Δήμος 229.80.22.250. ΟΤΕ 229.80.22.121. Ταξί 229.80.23.003. Αγροτικό Ιατρείο 229.80.22.600.

                                             Η ιστορία της Τροιζηνίας

Η πατρίδα του Θησέα:

Ο βασιλιάς της Τροιζήνας, Πιτθέας, αν και με διαφορετικά μυαλά, ήταν γιος του Πέλοπα κι αδελφός του Ατρέα και του Θυέστη, του τρομερού αυτού δίδυμου που δημιούργησε την κατάρα των Ατρειδών. Ήταν δηλαδή ένας από εκείνους που έπλασαν την περίλαμπρη μυκηναϊκή εποχή. Ο μύθος φρόντισε να τον συνδέσει αμέσως με την Αθήνα. Η Τροιζήνα είναι μια περιοχή ονομαστή για τις τιμές που απέδιδε στον Ποσειδώνα. Η πόλη της κλασικής εποχής είχε εντοπιστεί από παλιά. Η μυκηναϊκή της περίοδος εξακολουθούσε να μένει στην περιοχή του θρύλου, ώσπου, στα 1995, η αρχαιολόγος Ελένη Κονσολάκη εντόπισε ίχνη ανακτόρου της μυκηναϊκής εποχής σ’ ένα λόφο απέναντι από τον πορθμό του Πόρου. Σε διπλανό λόφο, η αρχαιολογική σκαπάνη έβγαλε στο φως έναν πολύ μεγάλο θολωτό τάφο του ΙΕ’ αιώνα π.Χ., από τους μεγαλύτερους της εποχής αλλά και της Αργολίδας. Θα μπορούσαν ανάκτορα και τάφος να ανήκουν στον Πιτθέα; Και ναι και όχι. Σημασία έχει πως η περιοχή αποκαλύπτεται ότι ήταν μυκηναϊκό κέντρο κι έτσι, γι’ άλλη μια φορά, ο μύθος αποδεικνύεται να μην απέχει από την αλήθεια.

Ο Πιτθέας ήταν πατέρας της Αίθρας. Σ’ αυτόν κατέφυγε ο Αιγέας να του λύσει το μυστήριο του χρησμού της Πυθίας, όταν τη ρώτησε πώς θα γίνει να αποκτήσει γιο. Ο πονηρός Πιτθέας τον έβαλε να κοιμηθεί με την κόρη του, Αίθρα, που όμως είχε ραντεβού και με τον Ποσειδώνα στο νησί Σφαίρα. Οι κάτοικοι της περιοχής το ταυτίζουν με την Σφαιρία, που αναφέρει ο Παυσανίας και που πιθανολογείται ότι είναι η τρίτη από τις χερσονήσους του Πόρου (η Ντάνα). Οπωσδήποτε, η Αίθρα έμεινε έγκυος κι απέκτησε γιο τον ήρωα Θησέα.

Στην Τροιζήνα, άλλωστε, η θύμηση της μεγάλης πλημμύρας από το τεράστιο καταστροφικό παλιρροϊκό κύμα της Θήρας συνδεόταν με την οργή του Θησέα εναντίον του γιου του, Ιππόλυτου, όταν τον συκοφάντησε η Φαίδρα. Ο Ευριπίδης βάζει στο στόμα του αγγελιαφόρου την περιγραφή, με είκοσι στίχους στην τραγωδία του «Ιππόλυτος». Λέει (σε μετάφραση Αθανάσιου Παπαχαρίση):

«Καθώς μπαίναμε σ’ ένα έρημο μέρος, υπάρχει πέρα από τούτον τον τόπο ένα περιγιάλι, που απλώνεται πιο προς τον Σαρωνικό. Μια οχλαλοή ακούστηκε απ’ εδώ, όμοια με βροντή του Δία μες στη γης, κι απόλυσε ένα μούγκρισμα βαρύ, που να τ’ ακούς και να τρομάζεις. Ορθά τότε προς τον ουρανό κεφάλι κι αφτιά στύλωσαν τ’ άλογα. Κι εμάς δυνατός φόβος μας έπιασε, γιατί δεν ξέραμε από πού ήταν η βοή. Στα θαλασσόδαρτα ακρογιάλια ρίξαμε το μάτι μας κι είδαμε ένα θεόρατο κύμα να φτάνει ως τον ουρανό, τόσο που από το μάτι μου χάθηκαν οι γκρεμοί του Σκίρωνα° κι έκρυβε και τον Ισθμό και το βράχο του Ασκληπιού. Κατόπι φουσκωμένο κι απ’ το φουρτούνιασμα της θάλασσας πολύ αφρό χοχλάζοντας τριγύρω του τραβάει προς τ’ ακρογιάλι, όπου βρισκόταν το τέθριππο αμάξι. Και καθώς χιμούσαν τα νερά και φουρτούνιαζε η θάλασσα, το κύμα ξέρασε ένα ταύρο, άγριο θεριό, που από το μουγκρητό του γέμιζε και φριχτά αντιλαλούσε όλη η γης και για όσους το κοίταζαν τους φαινόταν θέαμα που τα μάτια τους δείλιαζαν να το κοιτούν».

Αμφικτιονία επτά πόλεων:

Η περιοχή της Τροιζήνας, του Πόρου ειδικότερα, ανήκε στον θεό Απόλλωνα, όταν οι Δελφοί ήταν ιδιοκτησία του Ποσειδώνα. Κάποια στιγμή, έγινε ανταλλαγή. Ο Ποσειδώνας πήρε τον Πόρο και του έκτισαν αμέσως ναό με ιέρεια παρθένα. Κατά μιαν άλλη εκδοχή, τον ναό έκτισε η Αίθρα, μετά τη νύχτα που πέρασε στη Σφαίρα με τον θεό. Ήταν ιερό άσυλο και σ’ αυτό κατέφυγε ο ρήτορας Δημοσθένης όταν, κατ’ απαίτηση των κατακτητών της Αθήνας καταδικάστηκε σε θάνατο. Αυτοκτόνησε μέσα στον ναό. Την εποχή του περιηγητή Παυσανία, έδειχναν τον τάφο του.

Στον Τρωικό πόλεμο, οι Τροιζήνιοι μετείχαν με τη δύναμη του Άργους κάτω από την ηγεσία του ήρωα Διομήδη. Η περιοχή κατοικήθηκε από Ίωνες, ενώ ο Πόρος (στην αρχαιότητα λεγόταν Καλαυρία ή Καλαύρεια, δηλαδή «ωραία αύρα») έγινε κέντρο αμφικτιονίας επτά πόλεων: Αθήνα, Αίγινα, Επίδαυρος, Ερμιόνη, Ναυπλία, Ορχομενός και Πρασιές. Αργότερα, με το δίκιο του πιο δυνατού, τις Πρασιές αντικατέστησε η Σπάρτη και τη Ναυπλία το Άργος.

Αν και Ίωνες, στον Πελοποννησιακό πόλεμο οι κάτοικοι της περιοχής συμμάχησαν με τους Σπαρτιάτες. Οι Αθηναίοι έκαναν επιδρομές και τη λεηλάτησαν στα 430 (πρώτο έτος του πολέμου) και στα 425 π.Χ. Η περιοχή γνώρισε αξιομνημόνευτη ακμή στα χρόνια της ρωμαϊκής κατοχής.

Στην επανάσταση του 1821, ολόκληρη η Τροιζηνία επαναστάτησε νωρίς. Στα 1827 (από 18 Ιανουαρίου μέχρι 19 Μαΐου) συνήλθε εκεί η Γ’ Εθνοσυνέλευση που ανέδειξε κυβερνήτη της χώρας τον Καποδίστρια. Στα 1828, στον Πόρο συνεδρίαζε η επιτροπή καθορισμού των ελληνικών συνόρων. Εκεί ναυλοχούσε ο ελληνικός στόλος το 1831, όταν τον έκαψε ο Ανδρέας Μιαούλης. Ο μετέπειτα ναύσταθμος θεμελιώθηκε στις 17 Νοεμβρίου του 1846.

(Έθνος της Κυριακής, 2001 – 2002) (τελευταία επεξεργασία, 24.3.2010)