Η 19η Δεκεμβρίου στην ιστορία
19 Δεκεμβρίου 1942
Έντι Τσάπμαν, ο κατάσκοπος
Οι αγγλικές φυλακές Τζέρσεϊ βρίσκονται στο ομώνυμο νησί, στη Μάγχη, ανάμεσα στην Αγγλία και στη Γαλλία. Στα 1941, ένας νεαρός ληστής βρισκόταν εκεί, καταδικασμένος σε τριών χρόνων φυλάκιση για την πρώτη του ληστεία και περιμένοντας να δικαστεί για μια δεύτερη. Λεγόταν Έντι Τσάπμαν. Όταν οι Γερμανοί κυρίευσαν το νησί, ο κατάδικος ζήτησε να μιλήσει με τον διοικητή τους. Προσφέρθηκε να δουλέψει κατάσκοπος για το Ράιχ, καθώς, όπως είπε, είχε κάθε λόγο να μισεί τους Άγγλους. Δυο ειδικοί της γερμανικής αντικατασκοπίας, Άμπβερ έφτασαν στο Τζέρσεϊ για να τον εξετάσουν. Ο Έντι Τσάπμαν πέρασε με ευκολία τις δοκιμασίες. Η ιστορία του επαληθεύτηκε απόλυτα από τους Γερμανούς πράκτορες στο Λονδίνο. Τον πήραν από το νησί και τον εγκατέστησαν σε ένα κέντρο εκπαίδευσης. Έξυπνος και παράτολμος καθώς ήταν, αρίστευσε. Ένα χρόνο αργότερα, είχε μισθό Γερμανού λοχαγού και μπορούσε να αναλάβει την πρώτη του αποστολή.
Για να πεισθούν πως στ’ αλήθεια,είταν δικός τους, οι Γερμανοί του ανέθεσαν μια παράτολμη κι επικίνδυνη αποστολή: Να πέσει με αλεξίπτωτο στην Αγγλία και ν’ ανατινάξει τις εγκαταστάσεις του εργοστασίου Ντε Χάβιλαντ που κατασκεύαζε τα ομώνυμα βομβαρδιστικά αεροπλάνα. Παρ’ όλο που υπήρχαν στο εργοστάσιο δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, ο Έντι Τσάπμαν δέχτηκε. Ζήτησε αμοιβή 2.000 αγγλικές λίρες (οι μισές μπροστά κι οι υπόλοιπες μετά την ανατίναξη), υπέγραψε σχετικό συμβόλαιο και ξεκίνησε.
Στις 2.20, ξημερώματα 19 Δεκεμβρίου του 1942, με πυκνή ομίχλη, ο Εντι Τσάπμαν έπεφτε με αλεξίπτωτο στα περίχωρα του Λονδίνου. Στις 7 το πρωί, βρισκόταν στο σημείο, όπου είχε ραντεβού με έναν σύνδεσμο. Ελάχιστες μέρες αργότερα, μια τρομακτική έκρηξη συγκλόνισε την αγγλική πρωτεύουσα. Ο ηλεκτρικός σταθμός του εργοστασίου Ντε Χάβιλαντ είχε τιναχτεί στον αέρα. Το ίδιο το εργοστάσιο είχε μεταβληθεί σε ερείπια. Αδιάψευστοι μάρτυρες οι φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από γερμανικά αναγνωριστικά αεροπλάνα. Οι Γερμανοί πανηγύριζαν: Ναι, ο Έντι Τσάπμαν ήταν δικός τους πράκτορας, απίθανα αποτελεσματικός. Είχε στερήσει την Αγγλία από την παραγωγή νέων βομβαρδιστικών. Είχε πετύχει εκεί όπου πολλοί άλλοι είχαν αποτύχει. Με ευχαρίστηση εκπλήρωσαν το συμβόλαιο που είχαν υπογράψει μαζί του. Και του ανέθεσαν μια νέα αποστολή: Να ξαναγυρίσει στην Αγγλία και να τους πληροφορεί μέσω ασυρμάτου, για τις μετακινήσεις των αγγλικών στρατευμάτων.
Αυτή η δουλειά αποδείχτηκε πολύ εύκολη για τον Έντι Τσάπμαν. Ξανάπεσε στην Αγγλία με αλεξίπτωτο, παρουσιάστηκε στην αγγλική κατασκοπία Ιντέλιτζενς Σέρβις, εξήγησε την αποστολή του κι εγκαταστάθηκε σε ένα κρησφύγετο. Δεν είχε παρά να μεταδίδει τα δελτία, με τα οποία οι Άγγλοι τον τροφοδοτούσαν. Όλοι έμεναν ευχαριστημένοι: Ο κατάσκοπος, επειδή πληρωνόταν από δυο μεριές χωρίς να κουράζεται. Οι Γερμανοί, επειδή νόμιζαν πως είχαν τις πληροφορίες που ήθελαν. Και οι Άγγλοι, επειδή παραπλανούσαν τους Γερμανούς δίχως να χρειαστεί να στήσουν ολόκληρο σκηνικό, όπως είχαν κάνει με τη δήθεν ανατίναξη του εργοστασίου, που ποτέ δε σταμάτησε να λειτουργεί.
Όμως, όλα τα ωραία έχουν ένα τέλος. Οι Γερμανοί τον ανακάλεσαν κάποια στιγμή, τον έστειλαν σε διάφορες αποστολές και, το 1944, του ξαναζήτησαν να πάει στην Αγγλία. Του έδωσαν 13.000 λίρες για να εντοπίσει τις βάσεις των αγγλικών ραντάρ και να τους ειδοποιήσει, ώστε να τα βομβαρδίσουν. Με συνολική είσπραξη από τους Γερμανούς 30.000 αγγλικές λίρες, ο Έντι Τσάπμαν ξανάπεσε με αλεξίπτωτο στα περίχωρα του Λονδίνου. Οι Γερμανοί δεν ξανάκουσαν γι’ αυτόν. Έως σήμερα, παραμένουν άγνωστοι οι λόγοι που ανάγκασαν την Ιντέλιτζενς να τον αποσύρει, αν και η επίσημη εκδοχή τον φέρει να απολύθηκε, επειδή, ταυτόχρονα με τις κατασκοπευτικές του δραστηριότητες, μετείχε σε επιχειρήσεις του αγγλικού υπόκοσμου. Όπως είναι άγνωστο, αν ο 'Εντι Τσάπμαν στρατολογήθηκε από την αγγλική αντικατασκοπία, πριν οι Γερμανοί να κυριεύσουν το νησί Τζέρσεϊ ή αφότου ανέλαβε την πρώτη του αποστολή. Πέθανε στις 11 Δεκεμβρίου 1997, σε ηλικία 83 χρόνων.
1797: Στην κάτω από αυστριακή κατοχή Τεργέστη συλλαμβάνονται ο Ρήγας Φεραίος και ο Χριστόφορος Περραιβός. Η επαναστατική δράση τους είχε προδοθεί.
1906: Γεννιέται ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ, πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης από το 1960 και αρχηγός του κομμουνιστικού κόμματος από το 1964.
1940: Κυνηγώντας τους Ιταλούς, που υποχωρούσαν, οι Άγγλοι μπαίνουν στο Τομπρούκ της Λιβύης.
1941: Ο Αδόλφος Χίτλερ αναλαμβάνει αρχιστράτηγος του γερμανικού στρατού, μετά την απόλυση του στρατάρχη Φον Μπράουχιτς.
1950: Το ΝΑΤΟ ονομάζει τον στρατηγό Ντουάϊτ Αϊζενχάουερ Ανώτατο Στρατηγό των συμμαχικών δυνάμεων της Ευρώπης.
1965: Ο Κάρολος Ντε Γκολ κερδίζει το 54,5 % των ψήφων του δεύτερου γύρου των εκλογών για την προεδρία της Γαλλίας, νικώντας τον Φρανσουά Μιτεράν.
1978: Η πρώην πρωθυπουργός της Ινδίας, Ίντιρα Γκάντι, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται για μία εβδομάδα, για περιφρόνηση της Βουλής.
1980: Στην Αθήνα, καίγονται ταυτόχρονα εξαιτίας εμπρησμού τα πολυκαταστήματα «Μινιόν» στην οδό Πατησίων και «Κατράντζος Σπορ» στην οδό Σταδίου.
1997: Η Ζανέτ Ζαγκάν ορκίζεται πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Γουιάνας.
2016: Ένα φορτηγό πέφτει πάνω σε ανύποπτους, σε χριστουγεννιάτικη αγορά στο Βερολίνο και σκοτώνει δώδεκα άτομα. Λίγο νωρίτερα, νεαρός αστυνομικός δολοφονεί τον πρέσβη της Ρωσίας στην Τουρκία, σε έκθεση ζωγραφικής στην Άγκυρα. Τα δυο τρομοκρατικά χτυπήματα αποδίδονται σε φανατικούς ισλαμιστές.
2019: Το αμερικανικό κογκρέσο αποφασίζει την παραπομπή σε δίκη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τις κατηγορίες της κατάχρησης εξουσίας και της παρακώλυσης της καλής λειτουργίας του σώματος.
Η 19η Δεκεμβρίου στον πολιτισμό
19 Δεκεμβρίου 1741
Πεθαίνει ο εξερευνητής Βίτους Βέρινγκ
Γεννήθηκε το 1681, στη Δανία, και του έγινε έμμονη ιδέα το σημείο της Γης όπου συναντιόνται η Αμερική με την Ασία. Ήταν ο πρώτος που ανακάλυψε ότι οι δυο ήπειροι δεν είναι ενωμένες αλλά χωρίζονται από ένα πορθμό. Ο Βίτους Βέρινγκ τον διέπλευσε πρώτος, στα 1728. Ο πορθμός πήρε το όνομά του: Βερίγγειος. Συνεχίζοντας τις εξερευνήσεις στις παγωμένες θάλασσες του Βορρά, ανακάλυψε την Αλάσκα. Ήταν 20 Αυγούστου του 1741. Προχώρησε στην εξερεύνηση της θάλασσας που ανοίγεται από τον Βερίγγειο πορθμό ως το βορειότερο άκρο του Ειρηνικού ωκεανού. Την είπαν Βερίγγεια θάλασσα. Σ’ αυτά τα νερά, τους επόμενους αιώνες, οι φώκιες έπεσαν θύματα εντατικής αλιείας. Ο Βέρινγκ συνέχισε κι έφτασε στα νησιά Αλεούτες, τα οποία ξεκίνησε να εξερευνήσει. Είναι περίπου 150, σαν μια αλυσίδα μήκους 2.000 χμ. Σχηματίζουν τόξο που περιβάλλει την Βερίγγεια θάλασσα. Ένα από αυτά ονομάστηκε νησί Βέρινγκ. Είναι αυτό, στο οποίο ο Βίτους Βέρινγκ άφησε την τελευταία του πνοή, στις 19 Δεκεμβρίου του 1741. Είχε προσβληθεί από σκορβούτο.
1848: Πεθαίνει η Βρετανίδα ποιήτρια και συγγραφέας, Έμιλι Μπροντέ, διάσημη για το μυθιστόρημά της, «Ανεμοδαρμένα ύψη». Είχε γεννηθεί το 1818.
1863: Κατοχυρώνεται στο Λονδίνο από τον Φρειδερείκο Γουάλτον, το λινέλαιο, το υγρό που ξαναζωντανεύει και δίνει λάμψη στα ξύλινα πατώματα.
1915: Γεννιέται η Γαλλίδα τραγουδίστρια, Έντίθ Πιαφ (Έντίθ Τζιοβάνα Γκασιόν), γνωστή ως «Μικρό Σπουργίτι». Έμεινε στην ιστορία για τα νοσταλγικά της τραγούδια, μεταξύ των οποίων το «La vie en Rose» και το «Non, je ne regrette rien». Πέθανε στις 11 Οκτωβρίου 1963.
1996: Πεθαίνει στο σπίτι του στο Παρίσι, σε ηλικία 72 ετών, ο διάσημος ηθοποιός Μαρτσέλο Μαστρογιάνι. Ήταν ο «λεπτεπίλεπτος Λατίνος Εραστής» της Ιταλίας και ο μεγάλος ερμηνευτής των ταινιών του Θεόδωρου Αγγελόπουλου και του Φεντερίκο Φελίνι.
2013: Εκτοξεύεται ο ευρωπαϊκός δορυφόρος «Γαία» με αποστολή να χαρτογραφήσει τρισδιάστατα ένα δισεκατομμύριο αστέρια του γαλαξία μας.