Η απελευθέρωση της Ησιόνης

Συνωμότησαν κάποτε ενάντια στον Δία ο Ποσειδώνας και ο Απόλλωνας. Δεν τους βγήκε. Ο βασιλιάς των θεών τους τιμώρησε να δουλέψουν ένα χρόνο στην υπηρεσία του Λαομέδοντα, στην Τροία. Αυτός ανέθεσε στον Ποσειδώνα να χτίσει ένα τείχος γύρω από την Τροία και στον Απόλλωνα να βόσκει το κοπάδι με τα αθάνατα άλογα. Και τους είπε ότι θα πάρουν και αμοιβή. Την ώρα της πληρωμής όμως, ο βασιλιάς «δεν θυμόταν» να είχε δώσει τέτοια υπόσχεση. Για να τον τιμωρήσουν, ο Απόλλωνας έκανε να χτυπά τους κατοίκους θανατικό κι ο Ποσειδώνας έστειλε ένα τεράστιο θαλάσσιο τέρας να βγαίνει στη στεριά και να αφανίζει ανθρώπους και ζώα.

Παλάβωσε ο Λαομέδοντας κι έστειλε πρέσβεις στο μαντείο, να ρωτήσουν τι πρέπει να κάνει. Το μαντείο αποκάλυψε την αιτία του κακού και υπέδειξε να βάλουν κλήρο ανάμεσα στις κόρες των κατοίκων κι, όποια κληρωθεί, να αλυσοδεθεί στα βράχια της παραλίας, προσφορά στο θαλάσσιο τέρας. Μπήκαν τα ονόματα όλων των κοριτσιών σε ένα δοχείο και ο βασιλιάς κλήθηκε να διαλέξει κλήρο. Φυσικά, το όνομα που βγήκε από την κληροδόχη ήταν της κόρης του, της Ησιόνης. Θέλοντας και μη, ο Λαομέδοντας έβαλε να τη δέσουν στους βράχους της παραλίας αλλά ταυτόχρονα ανακοίνωσε ότι θα χαρίσει τα αθάνατα άλογά του σε όποιον καταφέρει να σώσει την κόρη και να σκοτώσει το τέρας.

Περαστικός από τη γειτονιά, μετέχοντας στην Αργοναυτική εκστρατεία, ο Ηρακλής άκουσε για την προσφορά, πολύ τα ήθελε τα ξακουστά άλογα, έτσι κι αλλιώς βοηθούσε τον κοσμάκη, δεν έμεινε ασυγκίνητος. Παρουσιάστηκε στον Λαομέδοντα και του ανακοίνωσε ότι θα σώσει την κόρη του. Την ίδια ώρα, η θεά Αθηνά και κάτοικοι της Τροίας έχτιζαν ένα παραλιακό τείχος για προφύλαξη του Ηρακλή.

Οι ομοιότητες με τον μύθο του Περσέα είναι παραπάνω από εξόφθαλμες. Τέρας του Ποσειδώνα και στις δυο περιπτώσεις, δεμένη στους βράχους κόρη, βοήθεια της Αθηνάς στον ήρωα που τυχαία περνά από εκεί. Μόνο που αρχικά η παρουσία του Ηρακλή δεν σχετιζόταν με την Αργοναυτική εκστρατεία. Ο Απολλόδωρος γράφει (ΙΙ 102 - 103): «…(Ο Ηρακλής) από μεν την Ιππολύτη αφαίρεσε την ζώνη, αφού τη σκότωσε, προς τις άλλες δε αφού επολέμησε (και τις έτρεψε σε φυγή), απέπλευσε και προσέγγισε στην Τροία. Είχε δε συμβεί να είναι η Τροία σε δυστυχία από την οργή του Απόλλωνα και του Ποσειδώνα…». Που σημαίνει ότι ο Ηρακλής βρέθηκε στην περιοχή σε άλλη στιγμή, όταν εκτελούσε τον ένατο (να πάρει την ζώνη της Ιππολύτης) από τους δώδεκα άθλους που του ανέθεσε ο Ευρυσθέας. Με «διακτινισμό», η περιπέτεια αυτή «φυτεύτηκε» στα πλαίσια της Αργοναυτικής εκστρατείας. Και, εντελώς συμπτωματικά, διεκπεραιώθηκε χωρίς τη συμμετοχή οποιουδήποτε άλλου από τους Αργοναύτες. Επειδή ακριβώς δεν είχαν σχέση με τον μύθο για την Τροία. Υποτίθεται όμως ότι έκαναν στάση στην είσοδο του Ελλησπόντου, εκεί όπου χτίστηκε η πόλη Σίγειο. Εκεί λέγεται ότι άκουσε ο Ηρακλής για τον Λαομέδοντα και την Ησιόνη κι έσπευσε στην παραλία της Τροίας.

Ούτε που ασχολήθηκε με το τείχος που έφτιαξαν η Αθηνά και οι Τρωαδίτες. Απλά, όταν το θαλάσσιο κήτος βγήκε για να φάει την Ησιόνη, ο ήρωας παρεμβλήθηκε ανάμεσά τους. Το κήτος άνοιξε το πελώριο στόμα του να τον καταπιεί και ο Ηρακλής όρμησε μέσα. Πέρασε από τον τεράστιο λαιμό του κι έφτασε στην κοιλιά του τέρατος. Εκεί, με όλη του την ησυχία, κατάκοψε το κήτος με το σπαθί του, ώσπου αυτό σκοτώθηκε. Στη συνέχεια, βγήκε από αυτό, έλυσε και την Ησιόνη από τους βράχους κι εμφανίστηκε στον Λαομέδοντα, ζητώντας τα άλογα που κέρδισε κυριολεκτικά με το σπαθί του.

Παρά τα ως τότε δεινά του, ο Λαομέδοντας μυαλό δεν είχε βάλει. Αρνήθηκε να παραδώσει τα άλογα, προσέβαλε άσχημα τον ήρωα και τον έδιωξε από την πόλη. Ο Ηρακλής υποσχέθηκε ότι θα ξαναγύριζε με στρατό. Στο Σίγειο, τον περίμεναν οι πιο ξακουστοί της Ελλάδας αλλά δεν φαίνεται να τους ζήτησε ποτέ να τον βοηθήσουν να ξεπλύνει την προσβολή. Επειδή ακριβώς η ιστορία αυτή δεν είχε καμιά σχέση με τους Αργοναύτες.

Υπάρχει άλλωστε η εκδοχή ότι στην πραγματικότητα δεν επρόκειτο για κήτος του Ποσειδώνα αλλά για τον Κητέα, βασιλιά της μικρασιατικής Λυκαονίας, που με στρατό πολιορκούσε την Τροία. Ο Λαομέδοντας ζήτησε την βοήθεια του Ηρακλή με αντάλλαγμα τα άλογα και ο ήρωας έσπευσε, σκότωσε τον εισβολέα αλλά αμοιβή δεν πήρε.

 

(τελευταία επεξεργασία, 6 Σεπτεμβρίου 2021)

Επικοινωνήστε μαζί μας