Η 28η Ιουλίου στην ιστορία
28 Ιουλίου 1822
Η καταστροφή του Δράμαλη
Μετά το θάνατο του Αλή πασά (βλ. 24.1.1822), ο Χουρσίτ στράφηκε εναντίον των Σουλιωτών αλλά νικήθηκε. Τότε, διατάχτηκε να φύγει από τα Γιάννενα και να πάει στη Λάρισα να ετοιμάσει την εκστρατεία κατά των Ελλήνων της Ρούμελης και του Μοριά. Έφυγε στις 18 Ιουνίου και, στις 20, συναντήθηκε με τον διοικητή της Λάρισας, σερασκέρη Μαχμούτ πασά Δράμαλη. Τον διέταξε να κινηθεί κατά των επαναστατών. Ο Δράμαλης οργάνωσε μια φοβερή για την εποχή στρατιά με 24.000 πολεμιστές (πάνω από 16.000 καβαλάρηδες) και 6.000 συνοδούς.
Την 1η Ιουλίου, μπήκε στη Θήβα δίχως μάχη και την έκαψε. Την επομένη, κίνησε για τη Μεγαρίδα. Στα Γεράνια, είχαν σταθεί να τον αντιμετωπίσουν εξακόσιοι Έλληνες. Είδαν πως η αναλογία ήταν πενήντα προς έναν κι έφυγαν. Ο Δράμαλης έφτασε στην Κόρινθο στις 6 Ιουλίου. Ο υπερασπιστής του Ακροκόρινθου, Αχιλλέας Θεοδωρίδης, κι ο κοτζαμπάσης Σωτήριος Νοταράς προτίμησαν να φύγουν. Ο Δράμαλης πήρε και τον Ακροκόρινθο στις 9 του μήνα. Ως τότε, δεν είχε ρίξει τουφεκιά. Όμως, έκανε το μοιραίο λάθος. Προχώρησε και, στις 13 Ιουλίου, μπήκε στο Άργος. Χωρίς να το ξέρει, είχε πέσει σε παγίδα.
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ήταν στην Πάτρα τον Ιούνιο του 1822. Όταν ο Δράμαλης ξεκίνησε από τη Λάρισα, ο γέρος είδε τον κίνδυνο κι έσπευσε στην Τρίπολη. Συγκρότησε στρατόπεδο στους Μύλους με 2.000 άνδρες. Εξέθεσε τα σχέδιά του στον Δημήτριο Υψηλάντη και στον Παπαφλέσσα, πήρε την έγκρισή τους και προχώρησε στην εφαρμογή: 300 άντρες με τον Αντώνη Κολοκοτρώνη έκλεισαν τα στενά του Άι Γιώργη στη Νεμέα. Άλλοι 1.200 με τον Πλαπούτα έκλεισαν τα στενά στο Σχινοχώρι. Η διάβαση προς την Τρίπολη έκλεισε. Στο Κεφαλάρι, στο Κιβέρι και στο Ζαχαριά, έκλεισαν κι οι υπόλοιπες διαβάσεις. Όταν ο Δράμαλης μπήκε στο Άργος, ο Κολοκοτρώνης έκλεισε πίσω του όλες τις διόδους προς την Κόρινθο. Δεν είχε παρά να περιμένει.
Το Άργος δεν μπορούσε να θρέψει τη στρατιά του Δράμαλη. Ή προς την Τρίπολη έπρεπε να κινηθεί ή πίσω στην Κόρινθο. Έστειλε στον Κολοκοτρώνη τον γραμματικό του, Παναγιώτη Μανούσο, τάχα να ζητήσει παράδοση των Ελλήνων. Όταν του αρνήθηκαν, ο Μανούσος τους προειδοποίησε πως ο Δράμαλης θα κινηθεί για την Τρίπολη. Ο Κολοκοτρώνης, όμως, γνώριζε αυτά τα κόλπα. Τα είχε κι ο ίδιος χρησιμοποιήσει κι έτσι σιγουρεύτηκε πως ο μεγάλος αντίπαλός του θα πήγαινε στην Κόρινθο. Καμώθηκε πως πίστεψε τον Μανούσο κι έσπευσε να ενισχύσει τη δύναμή του στα Δερβενάκια. Από κει περνούσε ο πιο καλός δρόμος για την Κόρινθο. Σκόρπισε 2.500 άνδρες στα στενά. Έδωσε διαταγή να μην πυροβολήσει κανένας, πριν να μπουν όλοι οι Τούρκοι στη δίοδο.
Στις 26 Ιουλίου 1822, η στρατιά του Δράμαλη φάνηκε στα στενά. Δεν είδαν Έλληνες και μπήκαν. Όταν όλη η δίοδος γέμισε από Τούρκους, άρχισε το τουφεκίδι. Ο Δράμαλης είδε τη σφαγή και διέταξε υποχώρηση. Όμως, πίσω τους είχαν βγει άλλοι Έλληνες και τους πετσόκοβαν. Οι Τούρκοι είδαν αφύλαχτο τον κατσικόδρομο προς τον Άγιο Σώστη. Πήγαν από κει. Έπεσαν πάνω στον Νικηταρά που είχε στήσει καρτέρι και τους λιάνισε. Ως τη νύχτα, πάνω από 3.000 Τούρκοι είχαν σκοτωθεί. Ο Δράμαλης γύρισε στο Άργος.
Ο Κολοκοτρώνης παράτησε τα Δερβενάκια. Στις 27, έκλεισε τα στενά στο Αγιονόρι, απ’ όπου περνούσε ο δεύτερος δρόμος. Υπολόγισε σωστά. Οι Τούρκοι φάνηκαν στις 28 Ιουλίου 1922. Νέα σφαγή. Με τους ελάχιστους που σώθηκαν, ο Δράμαλης έφτασε στην Κόρινθο. Οι Έλληνες τον απόκλεισαν στην πόλη. Άρχισε η συστηματική εξόντωση όσων σώθηκαν. Τις επόμενες μέρες, από τη μεγάλη στρατιά δεν απέμεναν παρά ελάχιστοι. Παγιδευμένος, ο Δράμαλης δεν άντεξε την καταστροφή. Πέθανε στην Κόρινθο, στις 26 Οκτωβρίου 1822. Ήταν 42 χρόνων.
1540: Ο βασιλιάς της Αγγλίας, Ερρίκος Η’ παντρεύεται την κατά σειρά πέμπτη σύζυγό του, Αικατερίνη Χάουαρντ. Στα 1542, θα την έστελνε στον δήμιο, προκειμένου να ξαναπαντρευτεί.
1656: Αρχίζει η μάχη της Βαρσοβίας, όταν ο βασιλιάς της Σουηδία, Κάρολος Ι’, εισβάλλει στην Πολωνία.
1821: Το Περού αυτοανακηρύσσεται ανεξάρτητο από την Ισπανία.
1913: Με καθολική ήττα των Βουλγάρων, λήγει ο Β' Βαλκανικός πόλεμος. Παρ' όλα αυτά, τους μένει προσωρινά η Δυτική Θράκη. Θα αποδοθεί στην Ελλάδα το 1920.
1914: Ακριβώς ένα μήνα μετά τη δολοφονία στο Σεράγεβο και με αυτήν ως αφορμή, αρχίζει ο Α' Παγκόσμιος πόλεμος. Έληξε τέσσερα χρόνια αργότερα απαλλάσσοντας την Ευρώπη από αυτοκράτορες, τσάρους και σουλτάνους.
1942: Αρχίζουν γερμανικές επιχειρήσεις στον Καύκασο με αντικειμενικό στόχο την κατάληψη του Στάλινγκραντ και την καταστροφή της βιομηχανίας του. Η μάχη του Στάλιγκραντ ξεκίνησε τον Σεπτέμβρη και εξελίχθηκε για τον Χίτλερ σε σημαντική ήττα γοήτρου.
1976: Σεισμός 7,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ καταστρέφει ολοσχερώς την πόλη Τάγκσαν στην Κίνα. Τουλάχιστον 242.000 άνθρωποι σκοτώνονται και 164.000 τραυματίζονται. Ο αριθμός των νεκρών ήταν πρωτοφανής στην ιστορία.
2016: Η Χίλαρι Κλίντον, άλλοτε πρώτη κυρία ως σύζυγος του προέδρου Μπιλ Κλίντον, γίνεται η πρώτη γυναίκα υποψήφια του Δημοκρατικού κόμματος για την προεδρία των ΗΠΑ.
Η 28η Ιουλίου στον πολιτισμό
28 Ιουλίου 1928
Η Ολυμπιάδα του Άμστερνταμ
Τη δεύτερη και τρίτη δεκαετία του 20ού αιώνα, οι γυναίκες κατακτούσαν παντού το δικαίωμα ψήφου αλλά στους στίβους δεν μπορούσαν να μπουν, παρά μόνο ως θεατές. Κι αυτό, κατά παραχώρηση του μέντορα των Ολυμπιάδων Πιερ ντε Κουμπερτέν, που υποστήριζε: «Μια αποστολή έχουν οι γυναίκες: Να στεφανώνουν τους νικητές, όπως στην αρχαία Ελλάδα». Παρ’ όλο που απαγορευόταν στην αρχαία Ελλάδα οι γυναίκες να παρακολουθούν αγώνες.
Το γυαλί όμως είχε ραγίσει, καθώς οι γυναίκες είχαν πάρει μέρος σε αλλά αθλήματα. Η Βρετανίδα Σαρλότ Κούπερ έγινε η πρώτη γυναίκα στην ιστορία που κατέκτησε χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο (το 1900, στο τένις ). Μοναδικό ανδρικό προπύργιο, έμενε ο στίβος. Μετά από σκληρή μάχη, έπεσε κι αυτό λίγο πριν από την Ολυμπιάδα του Άμστερνταμ, όπου εμφανίστηκαν οι πρώτες αθλήτριες. Ο Κουμπερτέν προείδε το αποτέλεσμα και παραιτήθηκε «για λόγους υγείας». Η ψηφοφορία στη ΔΟΕ, με ψήφους 15 υπέρ έναντι 6, έδωσε στις γυναίκες το δικαίωμα να μπουν και στους στίβους. Θα αγωνίζονταν στα αθλήματα 100 μ., 800 μ., σκυταλοδρομία 4x100 μ., δίσκος και ύψος.
Οι αγώνες ξεκίνησαν από τις 17 Μαΐου και έμελλε να λήξουν στις 12 Αυγούστου, με την επίσημη τελετή έναρξης να γίνεται στις 28 Ιουλίου 1928. Συμμετείχαν 2.724 αθλητές και, για πρώτη φορά, 290 αθλήτριες από 46 χώρες. Κι ενώ κυλούσαν όλα ομαλά, ήρθαν τα 800 μ. γυναικών. Μετά τον τερματισμό, πολλές αθλήτριες παρουσίασαν έντονα σημάδια εξάντλησης. Ο πόλεμος ξανάρχισε. Η βρετανική εφημερίδα London Daily Μail έκανε ερευνά ανάμεσα σε γιατρούς. Το «συμπέρασμα» ήταν ότι «οι γυναίκες που τρέχουν αποστάσεις πάνω από 200, θα έχουν πρόωρο γήρας». Ξαναμπήκε το θέμα του αποκλεισμού των γυναικών αλλά τελικά αποφασίστηκε να μην υπάρχουν κούρσες πάνω από 200 μ. (απόφαση που ίσχυσε 32 ολόκληρα χρόνια). Υπήρξε ακόμα μία απόφαση, σημαντική για την Ελλάδα: Από την Ολυμπιάδα του 1928 και δώθε, στην τελετή έναρξης, η πρώτη ομάδα που μπαίνει στο στάδιο είναι η ελληνική.
1586: Οι πρώτες πατάτες φθάνουν στην Ευρώπη. Τις φέρνει, από την Κολομβία, στην Αγγλία ο σερ Τόμας Χάριοτ.
1655: Πεθαίνει ο Σιρανό ντε Μπερζεράκ, Γάλλος ποιητής, μυθιστοριογράφος και ήρωας πολέμου, του οποίου τα έργα συνδύαζαν την πολιτική σάτιρα με την επιστημονική φαντασία. Είχε γεννηθεί στις 6 Μαρτίου 1619. Με το όνομά του υπάρχει πεντάπρακτη κωμωδία σε στίχους του Εντμόντ Ροστάν, που παίχτηκε για πρώτη φορά το 1897.
1741: Πεθαίνει ο συνθέτης και βιρτουόζος του βιολιού, Αντόνιο Βιβάλντι. Συνέθεσε θρησκευτική μουσική, όπερες, σονάτες και συμφωνίες κι έμεινε γνωστός για το κονσέρτο του για βιολιά και ορχήστρα «Οι Τέσσερις Εποχές». Είχε γεννηθεί στις 4 Μαρτίου 1678.
1750: Πεθαίνει ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Θεωρήθηκε από τους μεγαλύτερους συνθέτες όλων των εποχών για το ύφος της έμπνευσης και την ομορφιά της μουσικής του. Τα έργα του εκδόθηκαν σε 59 τόμους. Γεννήθηκε στις 21 Μαρτίου 1685.
1973: Οι ΗΠΑ εκτοξεύουν το διαστημόπλοιο Skylab 2 που μεταφέρει τους αστροναύτες Μπιν, Γκάριοτ και Λούσμα. Επέστρεψε στη γη 59 μέρες αργότερα.
2003: Σε ηλικία εκατό ετών, πεθαίνει ο δημοφιλής στις ΗΠΑ ηθοποιός Μπομπ Χόουπ.
2011: Με απόφαση που πάρθηκε στις 4.40 το πρωί κι έπειτα από συνεδρίαση 15 ωρών, η πειθαρχική επιτροπή της «Σούπερ Λίγκας» υποβιβάζει τις ποδοσφαιρικές ομάδες Ολυμπιακός Βόλου και Καβάλα, επιβάλλοντας τις πρώτες ποινές για τους «στημένους αγώνες». Μερικές εβδομάδες αργότερα (23/8), η Επιτροπή Επαγγελματικού Αθλητισμού τις έριξε στην Δ’ Εθνική.