Η 16η Μαΐου στην ιστορία
16 Μαΐου 1770
Ο μοιραίος γάμος
Ο Λουδοβίκος ΙΕ’ ήταν από τα ελάχιστα παιδιά που γεννήθηκαν τη μαύρη χρονιά του 1709 και επέζησαν. Έγινε βασιλιάς στα έξι του και εραστής στα 35, με ερωμένη τη μαρκησία ντε Πομπαντούρ που ουσιαστικά κυβέρνησε τη Γαλλία για είκοσι χρόνια. Μια Γαλλία σε μαύρα οικονομικά χάλια, με μια σπάταλη αυλή και μια φιλοπόλεμη, παρ’ όλ’ αυτά, διάθεση. Η μαντάμ ντε Πομπαντούρ γεννήθηκε το 1721, όταν ο μελλοντικός εραστής της συμπλήρωνε κιόλας έξι χρόνια βασιλείας. Ήταν 23 χρόνων, όταν έγινε βασιλική ερωμένη, και γρήγορα πήρε τα ηνία του κράτους στα αβρά της χέρια.
Ο μοιραίος άνθρωπος γεννήθηκε το 1719 και λεγόταν Στέφανος Φραγκίσκος, δούκας ντε Σουαζέλ. Ήταν, έλεγε, στρατιωτικός και πολιτικός. Τον θαύμαζαν για τους λεπτούς του τρόπους και την εξυπνάδα του. Κόλακας πρώτης γραμμής και άσος στους ελιγμούς, κατάφερε να γοητεύσει τη μαρκησία ντε Πομπαντούρ και να αποκτήσει τη φιλία και την εύνοιά της. Μπόρεσε να αναδιοργανώσει και το στράτευμα, μετά την περιπέτεια που ονομάστηκε επταετής πόλεμος με την Αγγλία.
Ο διάδοχος του θρόνου, μελλοντικός Λουδοβίκος ΙΣΤ’, γεννήθηκε το 1754 και μεγάλωσε αποκτώντας μερικά βασιλικά προτερήματα: Ήταν φανατικός με το κυνήγι, είχε χόμπι τη μεταλλοτεχνία και διέθετε μια αξιοθαύμαστη λαιμαργία που πολύ γρήγορα τον έκανε να διαθέτει βασιλικές διαστάσεις. Όμως, όσο παχύσαρκος κι αν ήταν, δεν έπαυε να γοητεύει τις κυρίες, μια και ο θρόνος του ανήκε.
Η μαρκησία ντε Πομπαντούρ πέθανε στα 1764, οπότε άρχισε και η αντίστροφη μέτρηση για τον δούκα ντε Σουαζέλ. Πριν όμως πέσει σε δυσμένεια, ο δούκας πρόλαβε να προχωρήσει σε δυο μοιραίες για τη Γαλλία πράξεις: Η πρώτη ήταν να αγοράσει την Κορσική από την Τζένοβα. Αυτό έγινε, το 1768, ένα χρόνο πριν από τη γέννηση του Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Το δεύτερο ήταν να στήσει ένα βασιλικό ειδύλλιο. Για να δέσει τη φιλία της Γαλλίας με την Αυστρία, πρότεινε να παντρευτούν ο διάδοχος του θρόνου της Γαλλίας με την κόρη του βασιλιά Φραγκίσκου Α’, Μαρία Αντουανέτα. Γεννημένη το 1755, η Μαρία συναγωνιζόταν επάξια τον γαμπρό σε βασιλικά προσόντα: Ελαφρόμυαλη, επιπόλαιη, σπάταλη.
Ο 16χρονος Λουδοβίκος και η 15χρονη Μαρία παντρεύτηκαν στις 16 Μαΐου 1770, σε λαμπρή τελετή. Αμέσως μετά, ο δούκας ντε Σουαζέλ μπήκε σε δυσμένεια και απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του. Πέθανε το 1785 και δεν πρόλαβε να δει τις συνέπειες των πράξεών του.
Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ’ ανέβηκε στο θρόνο το 1774. Μέσα σε 15 χρόνια, αυτός και η γυναίκα του, Μαρία Αντουανέτα, κατάφεραν να γίνουν λαομίσητοι, να προκαλούν το δημόσιο αίσθημα με τις σπατάλες τους την ώρα που ο λαός πεινούσε και να επιταχύνουν την πορεία προς τη γαλλική επανάσταση. Έχει μείνει ξακουστό το επεισόδιο με την άμυαλη βασίλισσα που κάποτε ρώτησε: «Γιατί φωνάζει ο λαός;». Κάποιος της απάντησε: «Επειδή πεινάει. Δεν έχει ψωμί να φάει». Και η Μαρία Αντουανέτα απόρησε: «Αφού δεν έχει ψωμί, γιατί δεν τρώει παντεσπάνι;».
Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ’ καρατομήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 1793. Η Μαρία Αντουανέτα, στις 16 Οκτωβρίου του ίδιου χρόνου. Ο Ναπολέων Βοναπάρτης (ο Κορσικανός, όπως τον έλεγαν οι εχθροί του) έγινε κυρίαρχος της Γαλλίας στις 9 Νοεμβρίου 1799.
1821: Οι Τούρκοι παίρνουν αμαχητί το Βουκουρέστι, που επίσης δίχως μάχη είχαν κυριεύσει οι Βλάχοι του Βλαδιμηρέσκου κι οι επαναστάτες του Σάββα. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και οι Έλληνες δεν μπορούσαν να βοηθήσουν.
1912: Με αισθήματα ανακούφισης ο ελληνικός λαός δέχεται το άγγελμα της υπογραφής της ελληνοβουλγαρικής συνθήκης συμμαχίας. Το φθινόπωρο, ξεκινούσε ο βαλκανικός πόλεμος.
1974: Ο Χέλμουτ Σμιτ ορκίζεται καγκελάριος της Ομοσπονδιακής Γερμανίας μετά την παραίτηση του Βίλι Μπραντ.
1989: Ο πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, και ο ηγέτης της Κίνας, Ντενγκ Ξιαοπίνγκ, συναντώνται στο Πεκίνο για την πρώτη σινοσοβιετική σύνοδο κορυφής μετά από 30 χρόνια, δίνοντας κι επίσημα τέλος στην διαμάχη των δύο χωρών.
1993: Ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ ορκίζεται πρόεδρος της Τουρκίας ένα μήνα μετά τον θάνατο του Τουργκούτ Οζάλ. Έμεινε στη θέση αυτή ως τις 5 Μαΐου 2000, όταν τον διαδέχτηκε ο Αχμέτ Νετζντέντ Σεζέρ.
1997: Ο πρόεδρος του Ζαϊρ, Μομπούτου Σέσε Σέκο, εγκαταλείπει την Κινσάσα και ανακοινώνει την παραίτησή του από κάθε εκτελεστική εξουσία. Πρόσθεσε όμως ότι θα κρατούσε τον τίτλο του προέδρου.
2012: Μετά την αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης με βάση το αποτέλεσμα των εκλογών της 6ης Μαΐου, ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Παναγιώτης Πικραμένος, ορκίζεται υπηρεσιακός πρωθυπουργός, για να οδηγήσει την χώρα σε νέες εκλογές, στις 17 Ιουνίου.
Η 16η Μαΐου στον πολιτισμό
16 Μαΐου 1703
Τα παραμύθια του Σαρλ Περώ
Ήταν μεγάλος μαχητής της σύγχρονής του λογοτεχνίας και πολέμιος της προγονοπληξίας. Ο Σαρλ Περώ, όμως, έμεινε στην ιστορία, επειδή ξανάγραψε, με ελκυστικό τρόπο και χωρίς επιτήδευση, μισοξεχασμένες λαϊκές ιστορίες που τις μάζευε και τις ανέπλαθε για να ψυχαγωγήσει τα παιδιά του. Είναι η «Ωραία Κοιμωμένη του Δάσους», η «Κοκκινοσκουφίτσα», ο «Παπουτσωμένος Γάτος» και άλλα παραμύθια γεμάτα νεράιδες και ξωτικά που χαιρόμαστε επειδή ο Περώ τα κατέγραψε. Γεννήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 1628, στο Παρίσι, έγινε υπεύθυνος για τα βασιλικά κτίρια, έγραψε περισπούδαστα έργα όπως «Η ζωή του Λουδοβίκου του Μεγάλου» (1667), μπήκε στην Ακαδημία της Γαλλίας και μετείχε στη διαμάχη που τάραξε την εποχή του κι έμεινε στην ιστορία ως «φιλονικία των αρχαίων με τους σύγχρονους». Προσπάθησε μάταια να βάλει τον Μολιέρο και άλλους σε βάθρο ψηλότερο από τους αρχαίους κλασικούς αλλά του οφείλουμε τα παραμύθια. Πέθανε τα ξημερώματα της 16ης Μαΐου 1703.
1881: Σε μια περιοχή κοντά στο Βερολίνο της Γερμανίας, λειτουργεί το πρώτο ηλεκτρικό τραμ.
1888: Η πρώτη επίδειξη ηχογράφησης και αναπαραγωγής ήχου σε επίπεδο δίσκο γίνεται στο Ινστιτούτο Φραγκλίνος της Φιλαδέλφεια, από τον Εμίλ Μπέρλινερ.
1905: Γεννιέται ο Αμερικανός ηθοποιός Χένρι Φόντα. Πασίγνωστος από τους αξέχαστους ρόλους του στις ταινίες «Τα σταφύλια της οργής» και «Οι δώδεκα ένορκοι», κέρδισε Όσκαρ μόλις στην τελευταία του ταινία. Πατέρας των επίσης διάσημων ηθοποιών Τζέιν και Πίτερ Φόντα. Πέθανε στις 12 Αυγούστου 1982.
1929: Στο Χόλιγουντ απονέμονται τα πρώτα βραβεία της Ακαδημίας Κινηματογράφου και Επιστημών που δυο χρόνια αργότερα (1931) θα πάρουν το όνομα Όσκαρ. Βραβεύονται η Τζάνετ Γκέινορ και ο Εμίλ Τζάνιγκς, για τις καλύτερες ερμηνείες πρώτου γυναικείου και ανδρικού ρόλου αντίστοιχα. Καλύτερη ταινία ανακηρύχθηκαν τα «Φτερά».
1930: Γεννιέται στην Αυστρία ο συνθέτης και πιανίστας Φρίντριχ Γκούλντα.
1963: Ο Αμερικανός αστροναύτης Γκόρντον Κούπερ με το σκάφος του «Ερμής Άτλας» προσθαλασσώνεται στη μέση του Ειρηνικού μετά από 22 περιστροφές γύρω από την Γη σε διάστημα 34 ωρών.
1969: Το μη επανδρωμένο σοβιετικό διαστημόπλοιο «Αφροδίτη 5» προσεδαφίζεται στον πλανήτη Αφροδίτη.
1975: Η Γιαπωνέζα Γιούνκο Ταμπέι γίνεται η πρώτη γυναίκα που σκαρφαλώνει στην κορυφή του Έβερεστ.
1990: Πεθαίνει ο διάσημος μαύρος Αμερικανός κωμικός Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ.