Η 29η Μαρτίου στην ιστορία
29 Μαρτίου 1942
Η αλεπού της ερήμου
Ο στρατηγός Ρόμελ και το Άφρικα Κορπ έφτασαν στην Τριπολίτιδα της Λιβύης, στις 13 Φεβρουαρίου 1941, ενώ οι Ιταλοί έχαναν τις μάχες τη μια μετά την άλλη. Με αντεπιθέσεις και υποχωρήσεις, σταθεροποίησε την κατάσταση ώσπου μια δυνατή αγγλική προέλαση τον ανάγκασε να εκκενώσει την Κυρηναϊκή, στις 18 Νοεμβρίου 1941. Όμως, οι Άγγλοι δεν βιάζονταν. Ετοιμάζονταν, αργά και μεθοδικά, για το τελειωτικό χτύπημα. Πίστευαν ότι ο Ρόμελ είχε νικηθεί, έμενε με λίγες δυνάμεις και με ηθικό πεσμένο. Άλλωστε, ο Ρόμελ δεν μπορούσε να στηριχτεί στις δυο ιταλικές μεραρχίες που του είχαν διατεθεί.
Ο Γερμανός στρατηγός γνώριζε πως ήταν χαμένος, αν περίμενε πότε θα του επιτεθούν. Διαπίστωσε πως οι αγγλικές δυνάμεις ήταν διασκορπισμένες κι αποφάσισε να το εκμεταλλευτεί. Στις 13 Ιανουαρίου 1942, ανακοίνωσε στους έκπληκτους αξιωματικούς του το σχέδιο επίθεσης.
Στο αγγλικό στρατηγείο άρχισαν να φτάνουν σίγουρες πληροφορίες πως οι Γερμανοί ετοιμάζονται να υποχωρήσουν στην Τρίπολη της Λιβύης. Εκρήξεις που ακούγονταν από το στρατόπεδο του Ρόμελ, έπεισαν τους Άγγλους ότι οι Γερμανοί κατέστρεφαν, όσα δεν μπορούσαν να πάρουν μαζί τους. Δυο γερμανοϊταλικές φάλαγγες βγήκαν μπροστά, στις 21 Ιανουαρίου 1942. Οι Άγγλοι ήταν σίγουροι πως επρόκειτο για κάλυψη της υποχώρησης κι ετοιμάστηκαν ανάλογα, ενώ οι αμμοθύελλες έκρυβαν την επιθετική κίνηση του Ρόμελ. Ο αιφνιδιασμός πέτυχε απόλυτα. Ώσπου οι Άγγλοι να καταλάβουν, τι συνέβαινε, είχαν χάσει μια θωρακισμένη μεραρχία. Η υποχώρησή τους ήταν η μόνη λύση. Στις 29 Ιανουαρίου, ο Ρόμελ έμπαινε στη Βεγγάζη. Ολόκληρη η δυτική Κυρηναϊκή βρισκόταν πάλι κάτω από τον έλεγχό του. Το μέτωπο σταθεροποιήθηκε για λίγο.
Στις 17 Φεβρουαρίου, ο Ρόμελ επισκέφτηκε τον Χίτλερ και του ζήτησε ενισχύσεις. Ο Χίτλερ αρνήθηκε. Τον απασχολούσε το ανατολικό μέτωπο. Η μόνη βοήθεια που μπορούσε να προσφέρει στο αφρικανικό μέτωπο, ήταν να καταλάβει τη Μάλτα και να τη χρησιμοποιήσει ως ορμητήριο. Άλλωστε, το νησί είχε σχεδόν εγκαταλειφθεί από τους Άγγλους, καθώς οι εφοδιοπομπές τους δεν κατάφερναν να φτάνουν ως εκεί.
Στις 29 Μαρτίου 1942, ο Χίτλερ άλλαξε γνώμη: Προτεραιότητα είχε η εισβολή στην Αίγυπτο. Αν ο Ρόμελ έφτανε στην Αλεξάνδρεια, τότε ο Χίτλερ θα διέτασσε να παρθεί η Μάλτα.
Τον Απρίλιο, οι μάχες ξανάρχισαν. Ο Ρόμελ μπήκε στην Εν Ελ Γκαζάρα στις 26 Μαΐου και, στις 24 Ιουνίου, πέρασε τα σύνορα της Αιγύπτου. Δεν μπορούσε να προχωρήσει περισσότερο, γιατί δεν είχε άλλα καύσιμα. Και, μπροστά του, τον περίμενε το Ελ Αλαμέιν.
1461: Στην κορύφωση του πολέμου των δύο ρόδων, στην Αγγλία, στρατός 30.000 ανδρών του οίκου της Υόρκης εξοντώνει 40.000 άνδρες του στρατού των Λάνγκαστερ στο Τάουτον, κοντά στην Υόρκη. Βασιλιάς αναγορεύεται ο Εδουάρδος Δ’ της Υόρκης, παράλληλα με τον Ερρίκο του Λάγκαστερ, που αιχμαλωτίστηκε τέσσερα χρόνια αργότερα και πέθανε στη φυλακή (1471). Οι Λάγκαστερ εξοντώθηκαν και μοναδικός βασιλιάς έμεινε ο Εδουάρδος της Υόρκης. Στα 1485, οι Τυδόρ θα εκθρόνιζαν τον οίκο της Υόρκης.
1792: Υποκύπτει στα τραύματά του ο βασιλιάς Γουσταύος Γ’ της Σουηδίας, που είχε τραυματιστεί θανάσιμα στις 16 Μαρτίου, σε χορό μεταμφιεσμένων.
1849: Η επαρχία του Παντζάμπ των Ινδιών προσαρτάται στην βρετανική αυτοκρατορία μετά την ήττα των Σιχ από τα στρατεύματα του στέμματος.
1864: Η Aγγλία ανακοινώνει ότι παραχωρεί στην Ελλάδα τα Επτάνησα ως προίκα στον νέο βασιλιά Γεώργιο Α’.
1899: Γεννιέται ο Λαβρέντι Πάβλοβιτς Μπέρια, αρχηγός της σοβιετικής μυστικής αστυνομίας στο διάστημα της παντοκρατορίας του Στάλιν. Στην πρώτη μετασταλινική περίοδο ο Μπέρια προσπάθησε να διατηρήσει και να επαυξήσει την επιρροή του, αλλά χωρίς επιτυχία. Εκτελέστηκε λίγους μήνες μετά τον θάνατο του Ιωσήφ Στάλιν, το 1953.
1901: Πραγματοποιούνται οι πρώτες εκλογές στην ιστορία της Αυστραλίας, για την ανάδειξη ενιαίου κοινοβουλίου. Ψήφισαν οι κάτοικοι των πολιτειών Τασμανία, Νέα Νότιος Ουαλία, Βικτόρια και Δυτική Αυστραλία.
1971: Ο Τίτο της Γιουγκοσλαβίας επισκέπτεται τον πάπα Παύλο ΣΤ’. Είναι η πρώτη επίσκεψη κομμουνιστή ηγέτη στο Βατικανό.
1991: Ο Τζούλιο Αντρεότι ορκίζεται πρωθυπουργός της 49ης μεταπολεμικής ιταλικής κυβέρνησης.
2002: Στην κορύφωση των αιματηρών αντιποίνων, ο ισραηλινός στρατός πολιορκεί τον ηγέτη των Παλαιστινίων Γιασέρ Αραφάτ στο αρχηγείο του στη Ραμάλα, στερώντας του το νερό και το ηλεκτρικό. Δυο μέρες αργότερα, οι Ισραηλινοί θα καταλάβουν γειτονικά του αρχηγείου δωμάτια.
Η 29η Μαρτίου στον πολιτισμό
29 Μαρτίου 1982
Ο Καρλ Ορφ
Στα 1937, το ορατόριο «Κάρμινα Μπουράνα» εισέβαλε στις καρδιές και τις ψυχές των φίλων της μουσικής. Βασιζόταν σε ποιήματα του Η’ αιώνα που βρέθηκαν σε μεσαιωνικό χειρόγραφο και συνδυαζόταν με χορογραφία. Δυναμισμός, ακραία απλότητα και λαϊκότητα σφραγίζουν το έργο που απετέλεσε την πρώτη αυθεντική σύνθεση του Καρλ Ορφ (βλ. 8.6.1937). Ο συνθέτης γεννήθηκε στο Μόναχο, στις 10 Ιουλίου 1895, σπούδασε στη Μουσική Ακαδημία της πατρίδας του και ευτύχησε να έχει καθηγητή στη σύνθεση τον συνθέτη Χάινριχ Καμίνσκι. Στα 1930, δημοσίευσε ένα εγχειρίδιο με τις απόψεις του στη διδασκαλία της μουσικής, θεωρώντας ότι η βάση για την απόκτηση της μουσικής παιδείας είναι ο ρυθμός. Αυτός ο ρυθμός είναι που κυριεύει και τις πρώτες του μουσικές εργασίες, ουσιαστικά παραλλαγές έργων του Κλαούντιο Μοντεβέρντι. Κι ο ρυθμός (και όχι η αρμονία) δημιουργεί, κατά την άποψή του, τη μελωδία. Στα 1943, ο Ορφ παρουσίασε τα «Κάρμινα Κάτουλι» και στα 1953 τον «Θρίαμβο της Αφροδίτης». Η τριλογία είχε συμπληρωθεί. Από το 1949, είχε παρουσιάσει την «Αντιγόνη» με 59 κρουστά. Η τριλογία των «δραμάτων μουσικής» συμπληρώθηκε με τον «Οιδίποδα Τύραννο» (1959) και τον «Προμηθέα» (1966).
Ο ίδιος, από το 1950, αφιερώθηκε στη διδασκαλία της μουσικής, καθιερώνοντας το «σύστημα Ορφ» για τα παιδιά. Κατά ένα μεγάλο μέρος βασίζεται στην ανάπτυξη της αίσθησης του ρυθμού μέσω της ομαδικής άσκησης και της χρήσης των κρουστών. Σήμερα, το σύστημά του αυτό έχει υιοθετηθεί ευρέως. Πέθανε στις 29 Μαρτίου 1982. Είχε κατηγορηθεί ότι ήταν ο μοναδικός αξιόλογος Γερμανός συνθέτης που δεν έφυγε από τη Γερμανία μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία.
1879: Πρώτη παρουσίαση, στη Μόσχα, της όπερας «Ευγένιος Ονιέγκιν» του Τσαϊκόφσκι.
1974: Το διαστημόπλοιο «Μάρινερ 10» παίρνει τις πρώτες κοντινές φωτογραφίες από τον πλανήτη Ερμή.
2011: Σε ηλικία 89 χρόνων, πεθαίνει ο αναμορφωτής του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου, Ιάκωβος Καμπανέλλης, θεατρικός συγγραφέας («Γειτονιά των αγγέλων» κ.ά.), σεναριογράφος («Με τη λάμψη στα μάτια» κ.ά.) και στιχουργός («Μαουτχάουζεν» κ.ά.). Είχε γεννηθεί το 1922.