Η 29 Φεβρουαρίου στην ιστορία

                                                       29 Φεβρουαρίου 1920

                                               Η γέννηση της Τσεχοσλοβακίας

Η υπόγεια αφύπνιση των Τσέχων εκδηλώθηκε από τα μέσα του 19^ου αιώνα, όταν οι ιδέες του πανσλαβισμού άρχισαν να κυκλοφορούν και να κερδίζουν έδαφος. Στις αρχές του 20ού αιώνα, οι Τσέχοι ήταν πεισμένοι ότι τίποτα το κοινό δεν είχαν με την Αυστροουγγρική αυτοκρατορία, η οποία τους καταπίεζε και τους εξαντλούσε. Κι όταν, με το ξέσπασμα του Α’ Παγκόσμιου πολέμου, οι Τσέχοι βρέθηκαν να υπηρετούν στον αυτοκρατορικό στρατό, με την πρώτη ευκαιρία παραδίδονταν στους συμμάχους της Αντάντ. Οι Βρετανοί ήταν οι πρώτοι που σκέφτηκαν να τους αξιοποιήσουν.

Οι Τσέχοι αιχμάλωτοι των Άγγλων σχημάτισαν τις τσέχικες λεγεώνες που πολεμούσαν στο πλάι της Αντάντ. Οι Βρετανοί τις ονόμασαν «συμμαχικό στρατό». Και τους Τσέχους «έθνος συμμάχων». Και την Εθνική Επιτροπή Τσέχων, που δημιουργήθηκε στις 14 Ιουλίου του 1918, «αντιπρόσωπο της μελλοντικής Τσεχικής κυβέρνησης». Τρεισήμισι μήνες αργότερα, στις 28 Οκτωβρίου του 1918, δημιουργήθηκε η ανεξάρτητη δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας. Η προσθήκη είχε επέλθει με πρωτοβουλία των Σλοβάκων που είδαν στη λύση αυτή την εθνική τους χειραφέτηση. Κι έγινε αποδεκτή από τις δυνάμεις της Αντάντ που έτσι αποκτούσαν ένα φιλικό κράτος στα πλευρά των εχθρικών Γερμανίας, Αυστρίας και Ουγγαρίας κι ένα ανάχωμα στην επέκταση του μπολσεβικισμού προς την Δύση. Το νέο κράτος συγκροτήθηκε από τις περιοχές Βοημίας, Μοραβίας, κομματιού της Σιλεσίας (στη λεκάνη του Πάνω Όντερ), της Κάτω Αυστρίας και της Βόρειας Ουγγαρίας. Συνολικά 140.000 τετρ. χλμ. με 13.700.000 κατοίκους από τους οποίους 6,6 εκατ. Τσέχοι, 2,1 εκατ. Σλοβάκοι και 3,1 εκατ. Γερμανοί.

Οι Γερμανοί της Βοημίας και της Μοραβίας προσπάθησαν να δημιουργήσουν χωριστικό κίνημα και να ενωθούν με την Γερμανία. Οι καιροί δεν επέτρεπαν τέτοια. Στις 29 Φεβρουαρίου του 1920, η Τσεχοσλοβακία αποκτούσε το πρώτο της σύνταγμα, ενώ είχε προηγηθεί η διανομή των τσιφλικιών και μια γενναία αγροτική μεταρρύθμιση. Πρώτος πρόεδρος εκλέχτηκε παμψηφεί ο Τόμας Γκάριγκ Μάζαρικ (1850 – 1937), φιλόσοφος, πατριώτης, ποιητής, καθηγητής πανεπιστημίου και αγωνιστής υπέρ της απελευθέρωσης των σλαβικών λαών από τον αυστριακό ζυγό. Επανεκλέχτηκε κι έμεινε πρόεδρος ως το 1935, οπότε παραιτήθηκε (14 Δεκεμβρίου).

                                                        29 Φεβρουαρίου 1924

                                                          Μια περίεργη μέρα

Εκείνο το πρωί, όλα τα ημερολόγια έγραφαν 29 Φεβρουαρίου 1924. Μόνο για την Εκκλησία της Ελλάδας ο μήνας είχε 16. Η Ελλάδα ήταν από τις τελευταίες, στον κόσμο χώρες που εναρμονίστηκαν στο γρηγοριανό ημερολόγιο. Το είχε επιβάλει η επανάσταση του Πλαστήρα, από το 1923. Για τον υπόλοιπο κόσμο, υπήρχε από το 1582. Η ελληνική εκκλησία το εφάρμοσε, από τις 23 Μαρτίου 1924, προκαλώντας το σχίσμα των παλαιοημερολογιτών που ακόμα πάνε δυο εβδομάδες πίσω.

Το έτος 708 από την κτήση της Ρώμης (48 π.Χ.), ο Ιούλιος Καίσαρ διαπίστωσε πως άλλη εποχή έλεγε το ημερολόγιο κι άλλη ήταν. Ανέθεσε στον Έλληνα Σωσιγένη να το διορθώσει. Αυτός, αντί για χρονιά 304 ημερών που ίσχυε ως τότε, καθιέρωσε το έτος των 365 ημερών, με μια πρόσθετη μέρα κάθε τέσσερα χρόνια. Έτσι, όμως, κάθε 128 χρόνια, το έτος ήταν μεγαλύτερο από το κανονικό κατά μία ημέρα. Με αποτέλεσμα, στα 1582, να υπάρχει καθυστέρηση δέκα ημερών. Ο τότε πάπας Γρηγόριος ΙΓ’ το εναρμόνισε με την πραγματικότητα, θεσπίζοντας να μην είναι δίσεκτα χρόνια (να μην έχουν 29^η μέρα τον Φεβρουάριο) τα «επαιώνια» που δε διαιρούνται με το 400. Έτσι, το 1900 δεν υπήρξε 29 Φεβρουαρίου, ενώ 2000 υπήρχε.

Το ημερολόγιο του πάπα Γρηγόριου ισχύει από τον Οκτώβρη του 1582, όταν την 4^η του μήνα ακολούθησε η 15^η. Ονομάστηκε γρηγοριανό και έχει λάθος μια μέρα κάθε 4.000 χρόνια. Στην Ελλάδα, εφαρμόστηκε το 1923, όταν την 16^η Φεβρουαρίου ακολούθησε η 1^η του Μαρτίου.