Η 23η Οκτωβρίου στην ιστορία

                                                             23 Οκτωβρίου 1942

                                                                  Ελ Αλαμέιν

 

Στις 24 Ιουνίου 1942, ο στρατάρχης Ρόμελ πέρασε τα αιγυπτιακά σύνορα με το Άφρικα Κορπ (βλ. 29.3.1942). Συνάντησε αντίσταση κι έμεινε από καύσιμα. Στις 3 Σεπτεμβρίου, υποχώρησε λίγο κι οχυρώθηκε στο παραλιακό χωριό Ελ Αλαμέιν, όπου περίμενε ανεφοδιασμό. Τα πράγματα δεν του ήρθαν βολικά. Η αγγλική πολεμική αεροπορία (ΡΑΦ) κέρδισε τη μάχη των ουρανών και σφυροκοπούσε τα γερμανικά μετόπισθεν, τσακίζοντας τις γραμμές ανεφοδιασμού, ενώ τα συμμαχικά υποβρύχια δεν επέτρεπαν στα πετρελαιοφόρα του Άξονα να πλησιάσουν την ακτή.

Ήταν 9 το βράδυ, 23 Οκτωβρίου 1942, όταν χίλια αγγλικά κανόνια σφυροκόπησαν τις γερμανικές θέσεις. Η μάχη του Ελ Αλαμέιν ξεκινούσε άγρια και φονική. Στις 10.30, το αγγλικό πεζικό ρίχτηκε μπροστά. Μαζί του και η πρώτη ελληνική ταξιαρχία, με διοικητή τον συνταγματάρχη Παυσανία Κατσώτα. Ο Ρόμελ απάντησε με αντεπίθεση που συντρίφτηκε. Όμως, οι γραμμές του άντεξαν 48 ώρες. Τη νύχτα, 25 Οκτωβρίου, οι Άγγλοι διέσπασαν τη γερμανική άμυνα σε δυο σημεία. Μάταια, ο Ρόμελ προσπάθησε να συγκρατήσει το μέτωπο. Οι αντεπιθέσεις του, στις 27 και 28 Οκτωβρίου, αποκρούστηκαν, παρ’ όλο που έριξε στη μάχη όλα του τα τανκς.

Μεσάνυχτα, 1 του Νοεμβρίου, οι Άγγλοι σήμαναν γενική επίθεση. Ο Ρόμελ πρόταξε τα άρματά του. Οι Άγγλοι απάντησαν με τα δικά τους άρματα. Ολόκληρη η μέρα, 2 του μήνα, εξελίχθηκε σε μάχη των τανκς. Το βράδυ, 260 γερμανοϊταλικά άρματα μάχης κείτονταν κατεστραμμένα. Νύχτα προς ξημέρωμα, 3 Νοεμβρίου, ο Ρόμελ σήμανε γενική υποχώρηση. Το χωριό Ελ Αλαμέιν είχε πέσει στους συμμάχους.

Τις επόμενες ημέρες, οι Άγγλοι κυνήγησαν τους Γερμανούς. Στις 12 Νοεμβρίου, κανένας άνδρας του Ρόμελ δεν πατούσε το αιγυπτιακό έδαφος. Στις 13, ο Μοντγκόμερι έμπαινε στο Τομπρούκ. Ο Ιανουάριος 1943 βρήκε το Άφρικα Κορπ στριμωγμένο στην Τυνησία. Στις 12 Μαΐου 1943, παραδόθηκε. Ο Τσόρτσιλ είπε σχετικά: ¶«Ως το Αλαμέιν επιζήσαμε. ¶Μετά το Αλαμέιν κατακτήσαμε».

 

42 π.Χ.: Αυτοκτονεί ο Μάρκος Ιούλιος Βρούτος, ένας απ' τους συνωμότες της δολοφονίας του Ιουλίου Καίσαρα. Νικήθηκε κατά κράτος στη μάχη των Φιλίππων από τον Μάρκο Αντώνιο και τον Οκταβιανό, χάνοντας έτσι το όνειρό του για μια ρωμαϊκή δημοκρατία. Υπολογίζεται ότι είχε γεννηθεί το 85 π.Χ.

 

1812: Ο Γάλλος στρατηγός Κλοντ Φρανσουά ντε Μαλέ ξεκινά συνωμοσία με σκοπό να ανατρέψει τον Ναπολέοντα. Ισχυρίστηκε ότι ο αυτοκράτορας είχε πεθάνει στη Ρωσία και ότι ο ίδιος ήταν πια διοικητής του Παρισιού. Εκτελέστηκε έξι ημέρες αργότερα.

 

1942: Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, ξεσπά η αγγλική επίθεση στο Ελ Αλαμέιν (Δ. Αίγυπτος), όπου έχει οχυρωθεί το Άφρικα Κορπ του στρατηγού Ρόμελ. Οι γερμανικές γραμμές θα καμφθούν στις 25 του μήνα. Η μάχη του Ελ Αλαμέιν θα διαρκέσει ως τις 3 Νοεμβρίου και θα λήξει με γερμανική ήττα.

 

1954: Μετά από σειρά συνεδριάσεων στο Παρίσι, η Βρετανία, οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Σοβιετική Ένωση συμφωνούν να δώσουν τέλος στην κατοχή της Γερμανίας. Με άλλες συμφωνίες, δημιουργήθηκε η Δυτική Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η Δυτική Γερμανία έγινε δεκτή στο ΝΑΤΟ. 

 

1956: Αρχίζουν αντισοβιετικά συλλαλητήρια στην Ουγγαρία, με φοιτητές και εργάτες να διαδηλώνουν στους δρόμους της Βουδαπέστης.

 

1991: Εκλέγεται πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο Βαρθολομαίος  Α΄. Ενθρονίστηκε στις 4 του Νοεμβρίου.

 

1996: Μετά από 15 χρόνια στην κορυφή των πολιτικών πραγμάτων της Νορβηγίας, η Γκρο Χάρλεμ Μπρούντλαντ ανακοινώνει την παραίτησή της από την πρωθυπουργία της χώρας.

 

1998: Για πρώτη φορά, ένας πρώην κομμουνιστής γίνεται πρωθυπουργός στην Ιταλία: Η κυβέρνηση συνασπισμού του Μάσιμο Ντ’ Αλέμα παίρνει ψήφο εμπιστοσύνης.

 

2008: Κάτω από το βάρος των καταγγελιών για το σκάνδαλο της μονής Βατοπεδίου, ο υπουργός Επικρατείας Θόδωρος Ρουσόπουλος υποβάλλει την παραίτησή του, ενώ την ίδια ώρα, η κυβέρνηση αναγγέλλει ότι θα απόσχει από την ψηφοφορία της επομένης για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής. Γίνεται έτσι η πρώτη στα χρονικά κυβερνητική πλειοψηφία που αποχωρεί από ψηφοφορία στο κοινοβούλιο.

 

2011: Συμμετοχή πάνω από 90% σημειώνεται στις πρώτες εκλογές της Τυνησίας από την ίδρυσή της ως κράτος. Είναι και οι πρώτες της «αραβικής άνοιξης» (ανατροπές δικτατόρων) και τις κερδίζει το ισλαμικό κόμμα «Ενάχντα».

 

Η 23η Οκτωβρίου στον πολιτισμό

 

                                                           23 Οκτωβρίου 1925

                                                         Ο Μάνος Χατζηδάκης

 

«Έλαβα την αττική παιδεία, όταν ακόμη στον τόπο μας υπήρχε και Αττική και Παιδεία», έγραψε ο Μάνος Χατζηδάκης. Γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 1925, στην Ξάνθη, κι από τα επτά του βρέθηκε στην Αθήνα. Γρήγορα έμεινε ορφανός από πατέρα. Όπως ο ίδιος έλεγε, τον επηρέασαν ο Ερωτόκριτος, ο Μακρυγιάννης, το εργοστάσιο του Φιξ στη Συγγρού και ο Χαράλαμπος του (ζαχαροπλαστείου) Βυζάντιον. Στα 1949, έδωσε μια διάλεξη για το ρεμπέτικο τραγούδι με τίτλο «Ερμηνεία και θέση του σύγχρονου λαϊκού τραγουδιού». Ο θόρυβος που προκλήθηκε, αποτέλεσε και το εισιτήριο για την είσοδο του ρεμπέτικου στη μουσική ζωή του τόπου. Αυτοδίδακτος ως συνθέτης, δεν ακολούθησε συστηματοποιημένες σπουδές ανώτερων θεωρητικών, παρά το παντοδύναμο μουσικό του ένστικτο. Το 1943 έγραψε τη μουσική για το έργο του Αλ. Σολομού «Ο τελευταίος Ασπροκόρακας». Ακολούθησε μια σειρά από έργα για το θέατρο και τον κινηματογράφο, η σουίτα για πιάνο «Για μια μικρή λευκή αχιβάδα» (1947-48) και λίγο αργότερα η μουσική για τον «Ματωμένο γάμο» του Φ. Γκ. Λόρκα, που ανεβάστηκε σε συνεργασία με τον Μάνο Κατράκη. Το 1949 άρχισε η συνεργασία του με το Ελληνικό χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου, για το οποίο έγραψε τρία μπαλέτα («Μαρσύας» 1949, «Έξι λαϊκές ζωγραφιές» 1949-50, «Το καταραμένο φίδι» 1950) και με το Εθνικό Θέατρο («Δύο χοές, για την Ορέστεια του Αισχύλου» 1950, «Λυσιστράτη» 1957, «Θεσμοφοριάζουσες», 1958). Το 1954 παρουσίασε ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά έργα του, τον κύκλο τραγουδιών «Ο κύκλος του C.N.S.», για ανδρική φωνή και πιάνο. Το 1960 κέρδισε το Όσκαρ μουσικής με την κινηματογραφική ταινία του Ζιλ Ντασέν, «Ποτέ την Κυριακή», στην οποία πρωταγωνιστεί η Μελίνα Μερκούρη. Ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητος στη λογοτεχνική παράδοση και είχε ιδιαίτερα στενή σχέση με την ποίηση. Ο ίδιος αποκαλούσε τον εαυτό του «ποιητή» ή «τραγουδοποιό», ενώ απέφευγε τους χαρακτηρισμούς «μουσικός» ή «συνθέτης». Ο στίχος κατείχε σημαντική θέση στο έργο του. Έχει γράψει τους στίχους πολλών τραγουδιών του και έχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές. Γνώρισε την ποίηση του καιρού του και συνέβαλε σημαντικά στην αναγνώριση και την διάδοση της σύγχρονης Ελληνικής μουσικής και των νέων Ελλήνων συνθετών. Από το 1975 έως το 1982 διετέλεσε γενικός διευθυντής της Κρατικής ορχήστρας Αθηνών και παράλληλα του Γ΄ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας. Επίσης, υπήρξε αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Το 1982-83 διηύθυνε το περιοδικό Τέταρτο και το 1985 ίδρυσε και διηύθυνε τη δισκογραφική και εκδοτική εταιρεία Σείριος. Ήταν ο ιδρυτής και διευθυντής της Πειραματικής Ορχήστρας Αθηνών, με την οποία παρουσίασε σε πρώτες εκτελέσεις 15 νέα ελληνικά έργα. Την τελευταία περίοδο της ζωής του ίδρυσε την Ορχήστρα των Χρωμάτων και συνέθεσε τους κύκλους τραγουδιών Οι μύθοι μιας γυναίκας (1990), Μύθοι του ’70 (1992), Αντικατοπτρισμοί (1993). Πέθανε στις 15 Ιουνίου 1994.

 

1817: Γεννιέται ο Γάλλος λεξικογράφος και εγκυκλοπαιδιστής, Πιέρ Αθανάσιος Λαρούς. Η πιο γνωστή του δουλειά είναι το 17τομο «Μεγάλο Παγκόσμιο Λεξικό του 19ου αιώνα» (1866 - 1876). Πέθανε στις 3 Ιανουαρίου 1875.

 

1940: Γεννιέται ο Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής Πελέ (Έντσον Αράντες ντο Νασιμέντο). Έκανε το διεθνές του ντεμπούτο στα 16 του χρόνια κι εμφανίστηκε σε δύο τελικούς Παγκοσμίου Κυπέλλου το 1958 και το 1970.

 

1950: Πεθαίνει ο Αλ Τζόλσον που περιέγραψε τον εαυτό του ως «ο άνθρωπος που διασκέδαζε τον κόσμο περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο». Ηθοποιός θεάτρου από το 1899, πρωταγωνίστησε στην πρώτη ομιλούσα ταινία «Ο τραγουδιστής της τζαζ», το 1927.

 

1958: Απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Ρώσο συγγραφέα Μπόρις Πάστερνακ για το βιβλίο του «Δόκτωρ Ζιβάγγο».

 

1961: Απονέμεται μετά θάνατον το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης στον πρώην γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Νταγκ Χάμερσκελντ. Το Νόμπελ Ειρήνης της προηγούμενης χρονιάς απονεμήθηκε με καθυστέρηση στον Άλμπερτ Λουτούλι, πρώην πρόεδρο του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου.

 

1973: Ο διαπραγματευτής της Βόρειας Κορέας, Λε Ντουκ Το, αρνείται να δεχτεί το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης που απονεμήθηκε στον ίδιο και στον Αμερικανό ομόλογό του Χένρι Κίσιγκερ, λέγοντας ότι δεν επικρατούσε ακόμη ειρήνη στη χώρα του.

 

2010: Στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας, ο Λευτέρης Κοσμίδης αναδεικνύεται παγκόσμιος πρωταθλητής στις ασκήσεις εδάφους για το παγκόσμιο πρωτάθλημα ενόργανης γυμναστικής.

Επικοινωνήστε μαζί μας