Κλειδί

Στην εποχή των σπηλαίων, ένας βράχος ασφάλιζε το άνοιγμα και απέτρεπε την είσοδο στον «προστατευμένο» από ανεπιθύμητους χώρο. Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν μάλλον αξιόπιστα κλειδιά, σίγουρα δύσχρηστα, αφού οι κάτοχο έπρεπε να τα κουβαλούν στον ώμο, όπως αργότερα τα τουφέκια. Στον μεσαίωνα, η αποτροπή εισβολής επιτυγχανόταν με μπάρα στις καστρόπορτες ή με επικίνδυνες για τον επίδοξο διαρρήκτη εφαρμογές: Αν κάποιος επιχειρούσε να ανοίξει μια «κλειδωμένη» πόρτα, δεχόταν ένα βέλος κατάστηθα ή απελευθέρωνε ένα μαχαίρι που του έκοβε τα δάχτυλα.

Τα κλειδιά έγιναν αντικείμενα ανταγωνισμού από τον ΙΗ’ αιώνα και δώθε με τους Εγγλέζους να κατασκευάζουν την πρώτη αξιόπιστη σύγχρονη κλειδαριά. Βασιζόταν σε ένα άγκιστρο που με τη βοήθεια του κλειδιού έμπαινε στον «αγκυροβολέα» και ασφάλιζε την πόρτα. Ξεκίνησε οξύς ανταγωνισμός ανάμεσα σε Αμερικανούς και Άγγλους κλειδαράδες. Στα μέσα του ΙΘ’ αιώνα, είχε εξελιχθεί σε αληθινό πόλεμο με τον Αμερικανό Alfred Hobbs να καυχιέται (1851) ότι καμιά εγγλέζικη κλειδαριά δεν μπορεί να του αντισταθεί και κανένας Άγγλος δεν μπορεί να παραβιάσει δική του. Σε σχετικό διαγωνισμό, δικαιώθηκε. Όμως, κι αυτός και οι ανταγωνιστές του έχασαν από έναν ζωγράφο της συμφοράς που αποφάσισε να εγκαταλείψει την τέχνη και να προσπαθήσει να εξασφαλίσει τα προς το ζην στο κλειδαράδικο του πατέρα του. Ήταν ο Linus Yale Jr (1821 – 1868) από τη Νέα Υόρκη που το 1850 ανέλαβε το μαγαζί και τον ίδιο χρόνο ανταποκρίθηκε στην έκκληση μιας τράπεζας, η οποία αναζητούσε κλειδαριά ασφαλείας για το χρηματοκιβώτιό της: Παρουσίασε τα κλειδιά «yale» με την κυλινδρική κλειδαριά που έγιναν ανάρπαστα και είναι διαδεδομένα ακόμη και σήμερα. Τον επόμενο χρόνο (1851), παρουσίασε το «μαγικό κλειδί» που επέτρεπε στον ιδιοκτήτη του να αλλάζει συνδυασμό όποτε ήθελε. Και, στα 1863, παρουσίασε το πιο εξελιγμένο «μαγικό κλειδί» για χρηματοκιβώτια: Άντεχε στη φωτιά, τη σκόνη και την υγρασία, εξασφαλίζοντας την ακεραιότητα των χαρτονομισμάτων και αποτρέποντας τις διαρρήξεις.

 

(Έθνος της Κυριακής, 18.4.2010) (τελευταία επεξεργασία, 20.9.2010)

Add comment


Security code
Refresh

Επικοινωνήστε μαζί μας